काठमाण्डौ,साउन–२९ गते । सर्वोच्च अदालतले पत्रकार किशोर श्रेष्ठलाई सोमबार अदालतमा उपस्थित गराउन आदेश दिएको छ। श्रेष्ठलाई गैरकानुनी रूपमा थुनामा राखिएको दाबी गर्दै उनकी श्रीमती सरस्वती श्रेष्ठले दायर गरेको बन्दी प्रत्यक्षीकरणको रिटमाथि प्रारम्भिक सुनुवाइ गर्दै न्यायाधीश बालकृष्ण ढकालको एकल इजलासले यस्तो आदेश दिएको हो।
सर्वोच्चले श्रेष्ठलाई मात्र नभई प्रहरीले उनको घरबाट नियन्त्रणमा लिएका दुईवटा ल्यापटप र जनआस्था साप्ताहिकको कार्यालयबाट लगेको ६ वटा सीपीयू पनि अदालतमा उपस्थित गराउन आदेश दिएको छ। अदालतको आदेशसँगै श्रेष्ठको पक्राउ, हिरासत र प्रहरीले गरेको खानतलासी तथा विद्युतीय उपकरण नियन्त्रणमा लिएको विषयसमेत न्यायिक परीक्षणको दायरामा आएको छ।
श्रेष्ठकी श्रीमती सरस्वतीले उनलाई गैरकानुनी रूपमा थुनामा राखिएको दाबी गर्दै बिहीबार सर्वोच्च अदालतमा बन्दी प्रत्यक्षीकरणको रिट दायर गरेकी थिइन्। रिटमाथि प्रारम्भिक सुनुवाइपछि सर्वोच्चले श्रेष्ठलाई सोमबार अदालतमा उपस्थित गराउन आदेश दिएको हो।
यसअघि जिल्ला अदालत काठमाण्डौले श्रेष्ठमाथि अनुसन्धान गर्न प्रहरीलाई तीन दिनको हिरासत म्याद दिएको थियो। वैयक्तिक गोपनीयतासम्बन्धी कसुर गरेको आरोपमा जाहेरी परेपछि प्रहरीले बुधबार राति श्रेष्ठलाई पक्राउ गरेको थियो।
श्रेष्ठ पक्राउसँगै प्रहरीले उनको घर र जनआस्था साप्ताहिकको कार्यालयमा समेत खानतलासी गरेको थियो। खानतलासीका क्रममा घरबाट दुईवटा ल्यापटप तथा कार्यालयबाट ६ वटा सीपीयू नियन्त्रणमा लिएको प्रहरीले जनाएको छ।
श्रेष्ठमाथि लागेको आरोप र उनको पक्राउको वैधानिकताबारे अनुसन्धान अघि बढिरहेका बेला सर्वोच्चले उनलाई अदालतमा उपस्थित गराउन तथा प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएका विद्युतीय उपकरणसमेत झिकाउन आदेश दिएको हो। सोमबार हुने सुनुवाइपछि श्रेष्ठको हिरासत निरन्तर रहने वा नरहने तथा रिटमाथि थप प्रक्रिया कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा अदालतबाट निर्णय हुनेछ।
हुम्ला, साउन २९ गते । नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा पर्ने नाम्खा गाउँपालिका–६ लाप्चा नाकाबाट अवैध रूपमा भित्र्याइएको ५१ लाख ९३ हजार ६ सय रुपियाँ मूल्य बराबरको चिनियाँ मदिरा तथा बियर सुरक्षाकर्मीले बरामद गरेका छन्। व्यापार मेलाका क्रममा लाप्चा नाकाबाट भित्र्याइएको मदिरा सल्ली क्षेत्रमा बेवारिसे अवस्थामा राखिएको भेटिएपछि संयुक्त सुरक्षाकर्मीको टोलीले बरामद गरेको हो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय हुम्लाका प्रहरी नायब उपरीक्षक शंकर खड्काका अनुसार बरामद मदिरामा ५९४ कार्टुन चिनियाँ मदिरा रहेका छन्। एउटा कार्टुनमा १२ बोतलका दरले कुल सात हजार १२८ बोतल मदिरा बरामद भएको हो।
त्यसैगरी, सुरक्षाकर्मीले १९४ कार्टुन चिनियाँ बियरसमेत बरामद गरेको छ। एउटा कार्टुनमा २४ बोतलका दरले चार हजार ६५६ बोतल बियर बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ।
प्रहरी नायब उपरीक्षक खड्काका अनुसार बरामद गरिएको मदिरा तथा बियरको कुल मूल्य ५१ लाख ९३ हजार ६ सय रुपियाँ रहेको छ। ठूलो परिमाणमा अवैध चिनियाँ मदिरा र बियर फेला परेपछि प्रहरीले घटनाबारे थप अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ।
व्यापार मेलाका क्रममा लाप्चा नाकाबाट चिनियाँ मदिरा भित्र्याइएको सूचना पाएपछि सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी चन्द्रवीर शाहीको नेतृत्वमा संयुक्त सुरक्षाकर्मीको टोली परिचालन गरिएको थियो। परिचालित टोलीले सल्ली क्षेत्रमा खोजी गर्ने क्रममा बेवारिसे अवस्थामा राखिएको मदिरा तथा बियर फेला पारेको हो।
बरामद गरिएको मदिरा र बियर शुक्रबार बिहान जिल्ला प्रहरी कार्यालय हुम्लामा ल्याइएको छ। प्रहरीले उक्त मदिरा कसले र कुन प्रयोजनका लागि भित्र्याएको हो भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
जाजरकोट , साउन–२९ गते । जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका–१० रोलीमा तासुघाट खोलामा आएको बाढीले चार घर तथा एक टहरा बगाउनुका साथै झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुर्याएको छ। अविरल वर्षापछि खोलामा आएको बाढीले भेरी करिडोरअन्तर्गत जाजरकोट–डोल्पा सडकखण्डसमेत अवरुद्ध भएपछि स्थानीयको आवतजावत प्रभावित भएको छ।
बाढीले सडक र झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुर्याएपछि घटनास्थलमा उद्धार तथा क्षतिको विवरण संकलनका लागि खटिएको प्रहरी टोलीसमेत तत्काल पुग्न सकेको छैन। घटनास्थल इलाका प्रहरी कार्यालय रग्दाबाट करिब एक किलोमिटर पश्चिममा पर्छ।
इलाका प्रहरी कार्यालय रग्दा जाजरकोटका अनुसार अविरल वर्षाका कारण तासुघाट खोलामा पानीको बहाव बढेपछि सडक अवरुद्ध भएको हो। सडक अवरुद्ध भएपछि तत्कालका लागि वैकल्पिक बाटोसमेत नरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
बाढीले नलगाड नगरपालिका–१० रोलीका पृथ्वीबहादुर विकको दुईतले ढुङ्गा–माटोले बनेको ढुङ्गाले छाएको घर बगाएको छ। घर बगेपछि उनको नौ सदस्यीय परिवार सुरक्षित स्थानमा बसेको प्रहरीले जनाएको छ।
त्यस्तै, खैते विकको दुईतले ढुङ्गा–माटोले बनेको ढुङ्गाले छाएको घरमा समेत क्षति पुगेको छ। उनको १० सदस्यीय परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। नरबहादुर विकको तीनतले ढुङ्गा–माटोले बनेको ढुङ्गाले छाएको घरमा पनि बाढीले क्षति पुर्याएको छ। उनको १० सदस्यीय परिवार सुरक्षित स्थानमा बसेको प्रहरीले जनाएको छ।
हस्त विकको दुईतले ढुङ्गा–माटोले बनेको टिनले छाएको घरमा समेत क्षति पुगेको छ। उनको आठ सदस्यीय परिवारलाई पनि सुरक्षित स्थानमा राखिएको छ। यस्तै, वीरबहादुर विकको जग्गामा सुन्तली विकले सञ्चालन गर्दै आएको टिनको नास्ता पसलसहितको टहरा बाढीले बगाएको छ।
घटनाबारे शुक्रबार बिहान साढे ६ बजे जानकारी प्राप्त भएपछि इलाका प्रहरी कार्यालय रग्दाबाट प्रहरी सहायक निरीक्षक दिनेश सुनारको कमाण्डमा चार जनाको टोली घटनास्थलतर्फ पठाइएको थियो। तर, झोलुङ्गे पुल बगिसकेका कारण प्रहरी टोली घटनास्थलसम्म पुग्न नसकेको प्रहरीले जनाएको छ।
घटनास्थलमा थप क्षति हुन सक्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै अहिले सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीको थप टोली परिचालन गरिएको छ। बाढीबाट भएको क्षतिको थप विवरण संकलन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
बाढीका कारण भेरी करिडोरको जाजरकोट–डोल्पा सडकखण्ड अवरुद्ध भएपछि सडकमार्गबाट हुने आवतजावतसमेत प्रभावित भएको छ। झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेपछि स्थानीय बासिन्दालाई आवतजावतमा थप समस्या भएको छ।
रोल्पा ,साउन–२९ गते । थबाङ गाउँपालिका–५ कोटलबारामा पहिरोमा परी ज्यान गुमाएका र बेपत्ता भएकाको उद्धार गरेर सदरमुकाम फर्किंदै गरेको करिब एक सय जनाको टोली आफैँ पहिरोमा फसेपछि रातभर सडक र गाडीमै अलपत्र परेको छ। उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मी, जनप्रतिनिधि र स्वयंसेवकको टोली बिहीबार रातभर सुनछहरी गाउँपालिका–१ जैमाजा सिरक्याङ भिरनजिक सोनारे बस्तीमा रोकिएको हो।
बुधबार राति कोटलबारामा पहिरो गएको खबर पाएलगत्तै बिहीबार बिहान करिब ४ बजे प्रमुख जिल्ला अधिकारी गंगाबहादुर क्षेत्रीको नेतृत्वमा सुरक्षाकर्मीको टोली उद्धारका लागि घटनास्थल पुगेको थियो। पहिरोमा परी १० जनाको मृत्यु, तीन जना बेपत्ता र दुई जना घाइते भएको घटनामा उद्धार तथा राहतको काम सकेर सदरमुकाम फर्किने क्रममा टोली नै अर्को पहिरोमा परेपछि सडक अवरुद्ध भएको हो।
टोलीमा लुम्बिनी प्रदेशका प्रहरी प्रमुख डीआईजी भूपेन्द्रबहादुर खत्री, नेपाली सेनाका कर्णेल दिपेश खड्का, जिल्ला प्रहरी कार्यालय रोल्पाका प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक पञ्चकुमार बाखु, सशस्त्र प्रहरीका डीएसपी कालीप्रसाद चौधरीलगायत सुरक्षाकर्मी सहभागी थिए। उनीहरूसँगै लुम्बिनी प्रदेशका निवर्तमान मुख्यमन्त्री जोखबहादुर महरा, सुनछहरी गाउँपालिका अध्यक्ष धनबहादुर पुन, थबाङ गाउँपालिका अध्यक्ष सबिन बुढामगर, सुनिल स्मृति गाउँपालिका अध्यक्ष मनिराम बुढाथोकी तथा नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको टोलीसहित करिब एक सय जना उद्धारकर्मी थिए।
दिनभर उद्धारमा खटिएको टोली साँझ फर्कने क्रममा सडकमा पहिरो खसेपछि गन्तव्यतर्फ अघि बढ्न सकेन। खानेकुरा समेत नहुँदा टोलीले स्थानीय एक घरबाट गहुँ किनेर भुटेर खाएको थियो।
सुनछहरी गाउँपालिका अध्यक्ष धनबहादुर पुनका अनुसार दिनभरको भोक र थकानबीच टोलीले स्थानीय घरमा रहेको गहुँ किनेर करिब एक सय जनाले बाँडेर खाएको थियो। “दिनभरको भोक। सबै थाकेका थिए। यहाँ आउँदा पहिरो गएको स्थाननजिक एउटा मात्रै घर थियो,” उनले भने, “त्यहाँ चार पाथी गहुँ रहेछ। त्यही किनेर भुट्यौँ र करिब एक सय जनाले एक–एक मुठी बाँडेर खायौँ। पहिरोको त्रासमा रातभर गाडीमै बसेर उज्यालो बनायौँ।”
उद्धार टोली थबाङको पहिरो पीडितको उद्धार गरेर फर्किंदै गर्दा सुनछहरी गाउँपालिकाकै गाममा पनि पहिरोले चार जना पुरिएको खबर आएपछि अध्यक्ष पुन थप चिन्तित बनेका छन्। लगातारको वर्षाका कारण पूर्वी रोल्पाका विभिन्न गाउँ पहिरोको उच्च जोखिममा परेका छन्।
अध्यक्ष पुनका अनुसार गाममा पहिरोले चार जना पुरिएको खबर आए पनि तत्काल उद्धार टोली पुग्न सक्ने अवस्था छैन। “गाममा पहिरोले चार जना पुरेको खबर आएको छ। तर १२ नबज्दै यो पहिरो खुल्दैन। त्यहाँ पुग्न गाडीमा चार–पाँच घण्टा र त्यसपछि करिब तीन घण्टा पैदल हिँड्नुपर्छ,” उनले भने।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी क्षेत्री भने अवरुद्ध सडकका कारण गाडी छाडेर पैदलै अघि बढेका छन्। “गाडी उतै छोडेर पैदल हिँडेका छौँ। पाँच घण्टा भयो हिँडेको,” उनले भने, “गाममा फेरि पहिरोले चार जना पुरिएको खबर आएको छ। त्यहाँ उद्धारका लागि सुरक्षाको अर्को टोली मुभ भएको छ।”
लगातारको वर्षाका कारण रोल्पाको पूर्वी क्षेत्रमा सडक तथा ग्रामीण बस्तीहरू जोखिममा परेका छन्। ठाउँ–ठाउँमा पहिरो खसेपछि सडक अवरुद्ध हुँदा उद्धार तथा राहतका लागि परिचालन भएका सुरक्षाकर्मी र स्थानीय जनप्रतिनिधिसमेत घटनास्थलसम्म पुग्न तथा फर्किन कठिनाइ भइरहेको छ।
प्रशासनका अनुसार पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको भए पनि सडक अवरुद्ध हुँदा तत्काल उद्धार टोली परिचालन गर्न चुनौती देखिएको छ। वर्षा नरोकिए थप पहिरोको जोखिम बढ्ने भएकाले पूर्वी रोल्पाका विभिन्न बस्तीमा सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
जुम्ला, साउन–२८ गते । बजारमा स्याउको माग र मूल्य बढेपछि बाहिरी जिल्लामा पठाउन खोजिएको काँचो स्याउ रोकिएपछि जुम्लामा व्यापारी र कृषि प्राविधिकबीच विवाद देखिएको छ। सुर्खेत र नेपालगञ्जतर्फ लैजान लागिएका तीन गाडी स्याउ गुणस्तर नपुगेको भन्दै प्रहरीले ६ दिनदेखि तातोपानी गाउँपालिकास्थित रारालिही प्रहरी चौकीमा रोकेर राखेको छ।
कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका अनुसार तातोपानी गाउँपालिकाको ६१ कार्टुन र चन्दननाथ नगरपालिकाको २६० कार्टुन स्याउ बजारतर्फ लैजान खोजिएको थियो। स्याउमा आवश्यक गुलियोपना नपुगेको, आकार सानो रहेको र दाना हरियो भएकाले प्राविधिक परीक्षणपछि रोकिएको कार्यालयले जनाएको छ।
कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख रामभक्त अधिकारीले स्याउ पूर्णरूपमा नपाकेको र सम्बन्धित स्थानीय तहका कृषि प्राविधिकले बाहिरी जिल्लामा पठाउन सिफारिससमेत नगरेको बताए। उनका अनुसार व्यापारीले आवश्यक प्रक्रिया पूरा नगरी स्याउ लैजान खोजेपछि नियन्त्रणमा लिइएको हो।
“स्याउ पाकेको छैन। निर्यातका लागि स्थानीय तहका प्राविधिकले सिफारिस पनि दिएका छैनन्। मनपरी रूपमा लैजान लागेको काँचो स्याउ रोकिएको हो,” अधिकारीले भने, “कृषि प्राविधिकबाट परीक्षण गराएर सिफारिस लिएपछि मात्रै स्याउ लैजान आग्रह गरिएको छ।”
उनका अनुसार रोकिएका गाडीमा रहेका स्याउ एउटै जातका र एकैनासका समेत छैनन्। गुणस्तर परीक्षण नगरी बजारमा पठाउँदा जुम्लाको स्याउको पहिचान र बजारमा रहेको विश्वासमा असर पर्न सक्ने भएकाले मापदण्ड पूरा भएपछि मात्रै बाहिर पठाउने व्यवस्था गरिएको कार्यालयको भनाइ छ।
जिल्लामा भएको सर्वपक्षीय बैठकले स्याउ पूर्णरूपमा नपाकेसम्म जुम्लाबाहिर लैजान नदिने निर्णय गरेको छ। स्थानीय तह, कृषि प्राविधिक, व्यापारी तथा अन्य सरोकारवालाको सहभागितामा भएको बैठकले स्याउको गुणस्तर कायम राख्न प्राविधिक सिफारिस अनिवार्य गर्ने निर्णय गरेको हो।
तर व्यापारीहरूले भने अहिले बजारमा जुम्लाको स्याउको माग र मूल्य राम्रो रहेकाले बिक्रीका लागि बाहिर पठाउन दिनुपर्ने माग गरेका छन्। स्याउ केही दिन रोकिँदा कुहिने तथा आफूहरूले आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
कृषि विकास कार्यालयले भने व्यापारीको मागभन्दा स्याउको गुणस्तर र बजारमा जुम्लाको उत्पादनको विश्वसनीयता महत्वपूर्ण भएकाले प्राविधिक मापदण्ड पूरा गरेर मात्रै निर्यात गर्न आग्रह गरेको छ।
कृषि शाखा प्रमुख अधिकारीले स्याउ राम्ररी पाकिसकेपछि सम्बन्धित स्थानीय तहका कृषि प्राविधिकबाट परीक्षण तथा सिफारिस लिएर सहज रूपमा बाहिरी बजारमा लैजान सकिने बताए। उनका अनुसार प्राविधिक परीक्षणपछि गुणस्तर पुगेका स्याउलाई रोकिराख्ने नीति कार्यालयको नरहेको स्पष्ट पारे।
जुम्लाको स्याउ मुख्यतः सुर्खेत, नेपालगञ्जलगायत पश्चिम नेपालका बजारमा जाने गरेको छ। उत्पादन बजारमा पठाउने समयमै स्याउको गुणस्तरलाई लिएर विवाद भएपछि यस वर्ष व्यापारी र कृषि प्राविधिकबीच समन्वयको आवश्यकता थप देखिएको छ।
नेपालगञ्ज साउन -२८ । विपन्न, असहाय तथा बेवारिसे नागरिकले उपचारका लागि आर्थिक अभाव झेल्न नपरोस् भन्ने उद्देश्यले नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाले नगर क्षेत्रका २५ अस्पतालमा ९४ वटा निःशुल्क शैया सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरेको छ। भदौ १ गतेदेखि निःशुल्क उपचार सेवा प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्ने गरी उपमहानगरपालिकाले आवश्यक तयारी पूरा गरेको जनाएको छ।
नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाले बिहीबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत लक्षित वर्गका लागि छुट्याइएका शैयामा उपचारसँगै आवश्यक सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क उपलब्ध हुने जानकारी दिएको हो। लक्षित वर्ग निःशुल्क उपचार सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८३ अनुसार अस्पतालहरूमा सेवा प्रवाहका लागि फोकल पर्सन तोक्नुका साथै उनीहरूको सम्पर्क नम्बरसमेत सार्वजनिक गरिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मानबहादुर बमले बताए।
उनका अनुसार प्रत्येक अस्पतालमा उपलब्ध निःशुल्क शैयाको संख्या दैनिक रूपमा अद्यावधिक गरी नागरिकले सहजै जानकारी पाउने व्यवस्था मिलाइएको छ। निःशुल्क स्वास्थ्य सेवा सहयोग कक्ष स्थापना गर्ने, सेवाग्राहीलाई आवश्यक सहजीकरण गर्ने तथा फोकल पर्सनमार्फत सेवा प्रवाहलाई व्यवस्थित गर्ने कामसमेत अघि बढाइएको छ।
नगर प्रमुख प्रशान्त विष्टले निःशुल्क उपचारको सुविधा वास्तविक लक्षित वर्गसम्म पु¥याउन उपमहानगरपालिका प्रतिबद्ध रहेको बताए। उनले सुविधाको दुरुपयोग हुन नदिन अस्पताल तथा सेवा प्रवाहको कडाइका साथ अनुगमन गरिने उल्लेख गरे।
“१० प्रतिशत निःशुल्क शैयाको व्यवस्था कागजमा मात्र सीमित हुनु हुँदैन, व्यवहारमै कार्यान्वयन हुनुपर्छ,” विष्टले भने, “वास्तविक विपन्न, असहाय तथा बेवारिसे नागरिकले सहज रूपमा सेवा पाउने वातावरण बनाइनेछ।”
भेरी अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिन्टेण्डेण्ट डा. नवीन दर्नालका अनुसार निःशुल्क उपचार सेवा लिन स्थानीय तह अर्थात् वडा कार्यालयबाट आर्थिक रूपमा विपन्न भएको सिफारिसपत्र वा नेपाल सरकारले जारी गरेको विपन्न परिचयपत्र आवश्यक पर्नेछ। आकस्मिक अवस्थामा तत्काल कागजात उपलब्ध नभए स्वघोषणा फाराम भरेर पनि उपचार सेवा लिन सकिने व्यवस्था गरिएको उनले बताए।
नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका प्रवक्ता प्रमोद रिजालले विपन्नताको सिफारिसमा हुन सक्ने सम्भावित दुरुपयोगप्रति पनि सजग हुनुपर्ने बताए। वास्तविक लक्षित वर्ग पहिचान गरी सेवा उपलब्ध गराउन अस्पताल र स्थानीय तहबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
जनस्वास्थ्य प्रवद्र्धन शाखा प्रमुख जागेश्वर बस्नेतले निःशुल्क उपचार कार्यक्रमको कार्यान्वयन अवस्थाबारे अस्पतालस्तरबाटै अनुगमन सुरु गरिएको बताए। उनका अनुसार अस्पतालमा निःशुल्क उपचार व्यवस्थापन समिति गठन, जिम्मेवार फोकल पर्सन तोक्ने र मुख्य प्रवेशद्वार नजिकै निःशुल्क स्वास्थ्य सेवा सहयोग कक्ष स्थापना गर्ने काम भइरहेको छ।
सेवा लिन कठिनाइ भएमा वा अस्पतालले निःशुल्क उपचार उपलब्ध नगराएमा सम्बन्धित अस्पतालका फोकल पर्सन वा उपमहानगरपालिकामा गुनासो गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ। यसका लागि नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका जनस्वास्थ्य निरीक्षक तेज वलीलाई सिधै सम्पर्क गर्न सकिने जनाइएको छ। थप जानकारीका लागि एआईको पैसा नलाग्ने ९७०२६९७७७२ नम्बरमा सम्पर्क गर्न सकिने उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ।
यसअघि नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाअन्तर्गत सञ्चालित निजी अस्पतालका सञ्चालक तथा प्रतिनिधिहरूसँग निःशुल्क उपचार सेवा तथा लक्षित वर्ग निःशुल्क उपचार पोर्टलसम्बन्धी अभिमुखीकरण तथा समन्वय बैठक गरिएको थियो। बैठकमा कार्यविधि प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने, अस्पतालमा व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने, फोकल पर्सन तोक्ने र सेवाग्राहीलाई आवश्यक जानकारी तथा सहजीकरण उपलब्ध गराउने विषयमा छलफल भएको थियो।
नेपालको संविधानको धारा ३५(१) ले नागरिकको स्वास्थ्यसम्बन्धी मौलिक हक सुनिश्चित गरेको छ। स्वास्थ्य संस्था सञ्चालन मापदण्ड, २०७७ को दफा ७०(घ) ले विपन्न, असहाय तथा बेवारिसे बिरामीका लागि अस्पतालको कुल शैयाको १० प्रतिशत निःशुल्क उपचारका लागि छुट्याउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाको नगर स्वास्थ्य ऐन, २०७९ को दफा २८ को उपदफा (१) ले पनि उक्त व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्ने व्यवस्था गरेको छ।
उपमहानगरपालिकाले यही कानुनी व्यवस्थालाई व्यवहारमा प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्दै नगर क्षेत्रका २५ अस्पतालमा ९४ निःशुल्क शैया सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो।
काठमाडौं, साउन २८ । नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किएका छन्। उनी आज बिहीबार साढे १२ बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आइपुगेका हुन्। गत वर्ष भदौ २४ मा जेनजी आन्दोलनको क्रममा गम्भीर घाइते भएका उनी उपचारका लागि श्रीमती आरजु राणा देउवासहित सिंगापुर गएका थिए।
उनी साढे पाँच महिनापछि नेपाल आएका हुन् । उनको स्वागतका लागि नेपाली कांग्रेसको संस्थापन इतर समूहका नेताहरूको विमास्थलमा भिड लागेको छ । देउवा पनि गाडीबाट हात हल्लाउँदै, खादामाला ग्रहण गरिरहेका छन्।
काठमाडौं,साउन २८ । पत्रकार किशोर श्रेष्ठको पक्राउको विरोध तथा प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको माग गर्दै नेपाल पत्रकार महासंघको नेतृत्वमा जिल्ला प्रहरी परिसर, भद्रकाली अगाडि आयोजित शान्तिपूर्ण धर्नामा प्रहरीले हस्तक्षेप गरेको छ।
समाचार संकलन तथा प्रकाशनका क्रममा पत्रकारमाथि भइरहेको ज्यादती, धम्की, दबाब र पक्राउको विरोधमा पत्रकारहरू भद्रकालीस्थित प्रहरी परिसर अगाडि धर्नामा बसेका थिए। धर्नाका क्रममा प्रहरीले प्रदर्शनकारी पत्रकारहरूलाई हटाउने प्रयास गर्दै धरपकड गरेको हो।
शान्तिपूर्ण रूपमा विरोध प्रदर्शन गरिरहेका पत्रकारमाथि प्रहरीले गरेको हस्तक्षेपले प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र नागरिकको मौलिक अधिकारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको पत्रकारहरूले बताएका छन्। उनीहरूले पत्रकारले समाचार संकलन र प्रकाशन गर्ने क्रममा राज्यका सुरक्षा निकायबाट हुने हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने बताएका छन्।
नेपाल पत्रकार महासंघकी अध्यक्ष निर्मला शर्माले नेपालको संविधानले प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सुनिश्चितता गरेको अवस्थामा समाचार संकलन तथा प्रकाशनका विषयलाई लिएर पत्रकारमाथि प्रहरी हस्तक्षेप हुनु आपत्तिजनक रहेको बताइन्।
पत्रकार संगठनहरूले पत्रकारमाथि हुने धम्की, दबाब, धरपकड वा पक्राउले स्वतन्त्र र निर्भीक पत्रकारिताको वातावरण कमजोर बनाउने बताएका छन्। उनीहरूले पत्रकारलाई आफ्नो पेशागत जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने वातावरण बनाउन राज्य गम्भीर हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
पत्रकारमाथि भएको प्रहरी हस्तक्षेपको विरोध गर्दै पत्रकार समुदायले सरकार र सुरक्षा निकायसँग पत्रकारको संवैधानिक अधिकारको सम्मान गर्न तथा शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनमा हस्तक्षेप नगर्न माग गरेका छन्। साथै उनीहरूले पक्राउ परेका पत्रकार किशोर श्रेष्ठलाई तत्काल रिहा गर्नसमेत माग गरेका छन्।
दाङ, साउन २८ घोराहीको एउटा कोठामा महिलाका हातहरू लगातार चलिरहेका छन् । कसैको हातमा क्रुस छ, कसैको हातमा सियो । अगाडि रङ्गीचङ्गी ऊनका धागा छन् । त्यही धागालाई घुमाउँदै, गाँस्दै र बुन्दै उनीहरू कहिले स्याउ बनाउँछन्, कहिले सुन्तला, गाजर र विभिन्न खेलौना । कतै वर्णमाला तयार हुँदैछ, कतै ‘ए टु जेड’को पूरा सेट ।
यी महिलाका लागि धागो केवल ऊनको धागो होइन, आफ्नो समय, सीप र आम्दानीलाई नयाँ अर्थ दिने माध्यम बनेको छ । दाङ बङ्गलाचुलीकी सुमिला नेपालीका लागि पनि केही समयअघिसम्म दिनचर्या यही थिएन । छोराछोरीलाई विद्यालय पठाएपछि उनीसँग प्रशस्त समय हुन्थ्यो । घरको काम सकेपछि सामाजिक सञ्जालमा टिकटक र फेसबुक हेर्दै समय बिताउनु उनको नियमितजस्तै बनेको थियो । अहिले भने उनको हात खाली हुँदैन । छोराछोरी विद्यालय गएपछि उनी धागो र सियो लिएर बस्छिन् । विभिन्न आकारका सामग्री बुन्न थाल्छिन् । काम गर्दै जाँदा नयाँ डिजाइन सिक्छिन् । सिकेको सीपलाई प्रयोग गर्दै सामग्री तयार पार्छिन् । त्यसबाट आम्दानीसमेत हुन थालेपछि उनलाई आफ्नो समयको मूल्य अझ बढी महसुस हुन थालेको छ ।
‘पहिले त छोराछोरीलाई स्कुल पठायो, त्यसै बस्यो, समय बिताउन पनि कठिन हुन्थ्यो,’ उनी भन्छिन्, ‘अहिले समय बिताउन पनि सहज भएको छ, आम्दानी पनि हुने गरेको छ ।’ सुमिलाको हातमा अहिले धागो मात्रै छैन । नयाँ सीप सिकेपछि केही गर्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास पनि छ । उनको जस्तै अनुभव पूर्वीरुकुमकी झरना बुढामगरको पनि छ । पढाइका लागि दाङको घोराही आएकी झरनालाई कलेजको पढाइबाहेकको समय कसरी बिताउने भन्ने अन्योल थियो । खाली समय बिताउनुभन्दा केही नयाँ सीप सिक्ने चाहनाले उनलाई घोराहीस्थित स्वप्न होजियारी उद्योगसम्म पुर्यायो ।
उद्योगमा सम्पर्क भएपछि उनले धागोबाट विभिन्न सामग्री बनाउन सिकिन् । सुरुमा सामान्य लाग्ने काम विस्तारै उनको रुचिको विषय बन्यो । ‘अहिले त व्यस्त भइयो,’ उनी भन्छिन्, ‘केही नयाँ कुरा सिक्न पाउँदा धेरै फाइदा भएको छ ।’ झरना र सुमिला प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् । घोराहीमा धागोबाट सामग्री बनाउने सीप सिकिरहेका र त्यसबाट आम्दानी गरिरहेका महिलाको संख्या विस्तारै बढ्दै गएको छ । घरधन्दा र छोराछोरीको हेरचाहपछि खाली समय बिताउने महिलाहरू अहिले त्यही समयलाई सीप र आम्दानीसँग जोड्न थालेका छन् ।
घोराहीस्थित स्वप्न होजियारी उद्योगमा पुग्दा धागोबाट के–के बनाउन सकिन्छ भन्ने कल्पना गर्न पनि मुस्किल पर्छ । यहाँ धागोबाट स्याउ, सुन्तला, गाजरजस्ता फलफूल र तरकारीका नमुना मात्रै बनाइँदैनन्, बालबालिकाले सिक्न प्रयोग गर्ने वर्णमाला, खेलौना तथा ‘ए टु जेड’सम्म तयार गरिन्छ । उद्योगमा हाल विभिन्न ५६ प्रकारका धागोका सामग्री बनाउने गरिएको उद्योगकी प्रमुख रचना सुवेदी बताउँछिन् । विद्यालय तथा बालबालिकालाई लक्षित सामग्रीको माग बढ्दै गएपछि महिलाका लागि कामको अवसरसमेत बढेको उनको भनाइ छ ।
‘विद्यालयले समेत धागोबाट सामग्री बनाउन थालेपछि यसको माग बढेको छ,’ सुवेदी भन्छिन्, ‘विद्यार्थीलाई सिकाउन सहज हुने र वातावरणमैत्री पनि हुने भएकाले यसको माग बढिरहेको छ ।’ ऊनबाट बनाइएका सामग्री बालबालिकाका लागि सुरक्षित हुने भएकाले पनि यसको प्रयोग बढ्दै गएको उनी बताउँछिन् । अन्य कडा सामग्रीका खेलौनाको तुलनामा चोट लाग्ने जोखिम कम हुनु, पुनः प्रयोग गर्न सकिनु र वातावरणमा कम असर पार्नु यसको विशेषता भएको उनको भनाइ छ ।
स्वप्न होजियारी उद्योगको उद्देश्य सामग्री उत्पादन र बिक्रीमा मात्रै सीमित छैन । महिलालाई सीप सिकाएर उनीहरूलाई स्वरोजगार र रोजगारीसँग जोड्नु पनि उद्योगको लक्ष्य हो । उद्योगमा अहिले १५ जनाभन्दा बढी श्रमिक कार्यरत छन् । उनीहरूलाई काम सिकाउनेदेखि उत्पादनमा सहभागी गराउनेसम्मको काम उद्योगले गर्दै आएको छ । ‘ए टु जेड’को एउटा सेट पाँच हजार रुपैयाँमा बिक्री हुने गरेको छ । त्यसबाट प्राप्त रकमको आधा हिस्सा सामग्री बनाउने श्रमिकलाई दिइन्छ । यसले घरमै बसेर वा आफ्नो अनुकूल समयमा काम गर्ने महिलालाई प्रत्यक्ष आम्दानीको अवसर दिएको छ । महिलाका लागि यस्तो कामको अर्को विशेषता समयको लचकता पनि हो । घरायसी जिम्मेवारीसँगै उनीहरूले आफ्नो अनुकूल समयमा सामग्री बनाउन सक्छन् । सीप बढ्दै गएपछि उत्पादन क्षमता र आम्दानी पनि बढाउन सकिन्छ ।
घोराहीमा विसं २०६३ मा स्वप्न होजियारी उद्योग सञ्चालनमा आएको हो । त्यसयता उद्योगले होजियारीसम्बन्धी तालिम तथा सीप प्रदान गर्दै आएको छ । दाङमा मात्रै सीमित नरही विभिन्न जिल्लाका महिलालाई समेत तालिम दिँदै आएको उद्योगले जनाएको छ । तालिम लिएर धेरै महिला रोजगारी र स्वरोजगारमा जोडिएका छन् । सियो र धागोबाट सुरु भएको सीप अहिले उनीहरूका लागि जीवन परिवर्तन गर्ने माध्यम बन्दै गएको छ । कतिपयका लागि खाली समय उपयोग गर्ने उपाय बनेको छ भने कतिपयका लागि परिवारको आम्दानीमा योगदान गर्ने बाटो ।
नेपालगन्ज, साउन २८ उच्च अदालत तुलसीपुर, नेपालगन्ज इजलासले नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघको आसन्न ३४औँ र ३५औँ वार्षिक साधारणसभा तत्कालका लागि स्थगित गर्न अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ । तनवीर जमाल हलवाईले नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघको कार्यालयलाई विपक्षी बनाई दायर गरेको उत्प्रेषण/परमादेशसम्बन्धी रिटमा उच्च अदालतका न्यायाधीश श्री कोशलचन्द्र सुवेदीको इजलासले यस्तो आदेश दिएको हो ।
अदालतको आदेशअनुसार संघले २०८३ साउन ८ गते जारी गरेको साधारणसभा सम्बन्धी सूचनाका आधारमा २०८३ साउन ३० गते शनिबार आयोजना गर्ने भनिएको ३४औँ र ३५औँ वार्षिक साधारणसभाका सम्पूर्ण कार्यक्रम तत्कालका लागि स्थगित गर्न भनिएको छ । रिट निवेदकले संघले एकैपटक दुई आर्थिक वर्षको साधारणसभा गर्न लागेको, त्यससम्बन्धी प्रक्रिया तथा सूचना कानुनसम्मत नभएको लगायतका विषय उठाउँदै अदालतमा निवेदन दिएका थिए । निवेदनमाथि प्रारम्भिक सुनुवाइ गर्दै अदालतले विवादको प्रकृति र गम्भीरतालाई ध्यानमा राखी दुवै पक्षलाई छलफलमा बोलाएको छ ।
अदालतले २०८३ साउन २९ गते बिहान १० बजे इजलासमा उपस्थित हुन निवेदक तथा विपक्षीलाई सूचना दिन आदेश गरेको छ । सो छलफल नभएसम्म संघको साधारण सभासम्बन्धी सम्पूर्ण कार्यक्रम स्थगित रहने आदेशमा उल्लेख छ । अदालतले निवेदकले माग गरेको अन्तरिम आदेशका सम्बन्धमा दुवै पक्षलाई छलफलमा राखेर निष्कर्षमा पुग्न उपयुक्त देखिएको जनाएको छ । साथै विपक्षीका नाममा कारण देखाउ आदेश जारी गर्दै लिखित जवाफ पेश गर्नसमेत भनेको छ ।
नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघले आर्थिक वर्ष समाप्त भएको ६ महिनाभित्र साधारणसभा गर्नुपर्ने व्यवस्थाअनुसार दुई आर्थिक वर्षको साधारणसभा एकैपटक गर्ने तयारी गरेको देखिन्छ । यस विषयमा कानुनी प्रश्न उठेपछि साधारणसभा अदालतसम्म पुगेको हो । नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघमा यसअघि पनि दुई आर्थिक वर्षको वार्षिक साधारणसभा एकैपटक सम्पन्न भएको उदाहरण छ । अदालतको आदेशसँगै साउन ३० गतेका लागि तय गरिएको संघको साधारणसभा तत्कालका लागि अन्योलमा परेको छ । अब साउन २९ गते हुने दुवै पक्षबीचको छलफलपछि अदालतले अन्तरिम आदेशलाई निरन्तरता दिने वा हटाउने विषयमा थप निर्णय गर्नेछ ।
यता भदौ ६ गते हुने निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको अन्तिम नामावलीसमेत प्रकाशन भइसकेको छ । अदालतको निर्णयलाई तल्याउँदै जान सक्ने अवस्था नरहेको नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका महासचिव भीम राणभाटले जनाए । ‘हामीले निर्वाचत प्रक्रिया अगाडि बढाएका थियौं,’ उनले भने, ‘अदालतको निर्णयलाई नमान्ने हुँदैन । अदालतको आदेश सर्वमान्य हुन्छ । हामी मान्छौं ।’
यता भदौ ६ गते हुने निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको अन्तिम नामावलीसमेत प्रकाशन भइसकेको छ । अदालतको निर्णयलाई तल्याउँदै जान सक्ने अवस्था नरहेको नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका महासचिव भीम राणभाटले जनाए । ‘हामीले निर्वाचत प्रक्रिया अगाडि बढाएका थियौं,’ उनले भने, ‘अदालतको निर्णयलाई नमान्ने हुँदैन । अदालतको आदेश सर्वमान्य हुन्छ । हामी मान्छौं ।’
