प्रतिनिधिसभा निर्वाचनअन्तर्गत समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फको मतगणना कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ।
कुल ८२ लाख ९३ हजार ६३ मत गणना हुँदा रास्वपा ४० लाख ३ हजार ५६१ मतसहित अगाडि रहेको छ।
निर्वाचन आयोगको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार देशका अधिकांश निर्वाचन क्षेत्रमा मतगणना समाप्त भइसकेको छ भने केही जिल्लामा अझै गणना सुरु हुन बाँकी छ।
प्राप्त जानकारी अनुसार काठमाडौं जिल्लाका १ देखि १० सम्मका सबै निर्वाचन क्षेत्रको मतगणना सम्पन्न भएको छ। त्यस्तै, भक्तपुरका १ र २ तथा ललितपुरका १ र ३ नम्बर क्षेत्रको गणना पनि सकिएको छ।
अन्य जिल्लाहरूमा धनुषा ३, महोत्तरी १, सर्लाही २, बाराका चारवटै क्षेत्र (१, २, ३ र ४), रौतहट १, र पर्साका १, २ र ४ नम्बर क्षेत्रको गणना कार्य पुरा भएको छ। पहाडी तथा हिमाली जिल्लाहरू रसुवा, सिन्धुली (१ र २), दोलखा, दार्चुला, डडेल्धुरा, बझाङ, डोटी, ताप्लेजुङ, धनकुटा, तेह्रथुम, रोल्पा, रुकुम पश्चिम, अर्घाखाँची, पर्वत, तनहुँ, कास्की, लमजुङ, मुस्ताङ, म्याग्दी, मनाङ र बागलुङमा पनि गणना समाप्त भएको छ।
यसैगरी कञ्चनपुर (१, २ र ३), कैलाली १, झापा ३, मोरङ (२, ३, ४ र ६), सुनसरी ३, उदयपुर २, गुल्मी १, बाँके (१, २ र ३), कपिलवस्तु २, दाङ (२ र ३), नवलपरासी पूर्व (१ र २) र स्याङ्जा १ मा पनि मतगणना सकिएको विवरण प्राप्त भएको छ।
केही जिल्लाका निश्चित क्षेत्रहरूमा भने अझै मतगणना सुरु हुन बाँकी देखिएको छ। संखुवासभा, इलाम १, अछाम २ र बाजुरामा गणना सुरु हुन सकेको छैन। त्यस्तै गोरखाका १ र २ तथा धनुषाका १ र २ नम्बर क्षेत्रमा पनि समानुपातिकतर्फको मतगणना सुरु हुन बाँकी रहेको छ।
बाँके, फागुन २५ लुम्बिनी प्रदेशको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा लामो समयदेखि राजनीतिको मुख्य खेलाडी मानिएका पुराना दलहरूलाई मतदाताले ठूलो झटका दिएका छन् । प्रदेशका २६ निर्वाचन क्षेत्रमा प्राप्त अन्तिम मत परिणाम अनुसार, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) २१ सिटमा विजयी बनेको छ । यसले संकेत गर्दछ कि लुम्बिनीका मतदाताले यसपटक परिवर्तनको पक्षमा मतदान गरेका छन् ।
पुराना दलहरूको स्थिति यसप्रकार देखिएको छः नेपाली कांग्रेस र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले दुई/दुई सिट मात्र जिते भने नेकपा एमालेले एक मात्रै निर्वाचन क्षेत्रमा विजयीता हासिल गरेको छ । यो परिणामले यस प्रदेशमा परम्परागत राजनीतिक शक्ति सन्तुलनमा ठूलो परिवर्तन भएको देखाउँछ । लुम्बिनी प्रदेशमा रास्वपाको ठूलो सफलता विशेषगरी मध्य र पश्चिम लुम्बिनीका क्षेत्रहरूमा स्पष्ट छ । उदाहरणका लागि, रुपन्देहीमा रास्वपाका उम्मेदवारहरूले पाँचवटा निर्वाचन क्षेत्रमध्ये सबैमा स्पष्ट बहुमत मत प्राप्त गरे । सुनिल लम्साल (रुपन्देही–१) ५४,८४५ मतसहित विजयी भएका छन् भने सुलभ खरेल (रुपन्देही–२) ५६,५५० मत ल्याएर जितेका छन् । त्यस्तै, डा. लेखजंग थापा (रुपन्देही–३) ५८,८१४ मतसहित विजयी भएका छन् ।
गुल्मी क्षेत्र नम्बर–१ मा रास्वपाका सागर ढकाल २९ हजार ६४२ मतसहित विजयी भएका छन् । त्यस्तै गुल्मी–२ मा पनि रास्वपाकै गोविन्द पन्थी १६ हजार ९६७ मत ल्याएर निर्वाचित भएका छन् । पाल्पा–१ मा भने कांग्रेसले जित हात पारेको छ । यहाँ कांग्रेसका सन्दीप राना १८ हजार ३३६ मतसहित विजयी भए । पाल्पा–२ मा रास्वपाका माधव बहादुर थापा २६ हजार ७३६ मत ल्याएर विजयी भएका छन् । अर्घाखाँचीमा रास्वपाका हरी प्रसाद भुसाल ३५ हजार २३ मत ल्याउँदै निर्वाचित भएका छन् ।
कपिलवस्तुका तीनमध्ये दुई क्षेत्रमा रास्वपाले जित निकालेको छ । कपिलवस्तु–१ मा मोहन लाल आचार्य ३४ हजार १४८ मत ल्याएर विजयी भए भने कपिलवस्तु–२ मा विक्रम थापा २७ हजार ६३५ मत ल्याएर निर्वाचित भएका छन् । कपिलवस्तु–३ मा भने कांग्रेसका अभिषेक प्रताप शाह २३ हजार ५३५ मतसहित विजयी भएका छन् । पहाडी जिल्लामा भने वाम दलले आफ्नो प्रभाव कायम राखेका छन् । रुकुमपूर्वमा पुष्पकमल दाहाल १० हजार २४० मतसहित विजयी भए भने रोल्पामा वर्षमान पुन २७ हजार ४६० मत ल्याउँदै निर्वाचित भएका छन् ।
प्युठानमा रास्वपाका सुशान्त वैदिक २७ हजार ४६९ मतसहित विजयी भएका छन् । दाङका तीनै निर्वाचन क्षेत्रमा पनि रास्वपाले जित निकालेको छ । दाङ–१ मा देवराज पाठक ४२ हजार ६०२ मत ल्याएर विजयी भए । दाङ–२ मा विपिन कुमार आचार्य ४३ हजार ५५९ मत ल्याउँदै निर्वाचित भए भने दाङ–३ मा कमल सुबेदी ४४ हजार २४८ मतसहित विजयी भएका छन् ।
बाँके–१ मा रास्वपाका सुरेश कुमार चौधरी ३२ हजार ७९२ मतसहित विजयी भए । बाँके–२ मा भने एमालेका मोहम्मद इश्तियाक राई २४ हजार ६२८ मत ल्याएर निर्वाचित भएका छन् । बाँके–३ मा रास्वपाका खगेन्द्र सुनार २९ हजार ५५१ मत ल्याउँदै विजयी भएका छन् । बर्दियाका दुवै निर्वाचन क्षेत्रमा रास्वपाले जित निकालेको छ । बर्दिया–१ मा ठाकुर सिंह थारु ४९ हजार ६३१ मत ल्याएर विजयी भए भने बर्दिया–२ मा श्रीधर पोख्रेल २५ हजार ७८६ मत ल्याउँदै निर्वाचित भएका छन् ।नवलपरासीका दुवै निर्वाचन क्षेत्रमा पनि रास्वपाको विजय भएको छ । नवलपरासी–१ मा विक्रम खनाल ४५ हजार २४१ मत ल्याएर विजयी भए भने नवलपरासी–२ मा नरेन्द्र कुमार गुप्ता ४४ हजार १३८ मतसहित निर्वाचित भएका छन् ।
विश्लेषकहरूको मत अनुसार, यसपटक मतदाताले पुराना दलहरूबाट निराशा अनुभव गरिरहेका छन् । लामो समयदेखि सत्ता र प्रभावको खेलमा केन्द्रित भएका पुराना दलहरूले जनताको जीवनस्तर, रोजगार, स्वास्थ्य, शिक्षा र आधारभूत पूर्वाधारमा अपेक्षित सुधार गर्न सकेका छैनन् । त्यसको सिधा परिणाम स्वरूप मतदाताले नयाँ विकल्पको खोजी गरेका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले युवा, महिला, सीमान्तकृत र मध्यम वर्गका मतदाताको अपेक्षामा केन्द्रित गरेर आफ्नो अभियान चलाएको छ, जसले धेरै मतदातालाई आकर्षित गरेको छ ।
अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको स्थानीय मुद्दा र विकास परियोजनामा ध्यान दिनु हो । रास्वपाले आफ्नो निर्वाचन प्रचारमा प्रदेशका सडक, अस्पताल, शिक्षण संस्था र कृषिसम्बन्धी योजनाहरूलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखेको थियो । यसले स्थानीय मतदातामा सकारात्मक सन्देश पुर्याएको छ ।त्यस्तै, मतदाताले राजनीतिक स्थायित्व र पारदर्शिताको अपेक्षासहित नयाँ दललाई मतदान गरेको देखिन्छ । पुराना दलहरूबीच लगातारको आन्तरिक द्वन्द्व र नेतृत्व विवादले जनताको विश्वास कम गरेको थियो । यसकारण, परिवर्तनको चाहनाले रास्वपामा जनमत केन्द्रित भएको हो ।
यस परिणामले आगामी राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि ठूलो प्रभाव पार्ने निश्चित छ । लुम्बिनी प्रदेशबाट २१ सिट जितेर रास्वपाले प्रतिनिधि सभामा ठूलो ब्लक तयार गरेको छ, जसले पुराना दलहरूका लागि चुनौती सिर्जना गर्नेछ । आगामी समयमा रास्वपाले प्रदेशका विकास, स्थानीय हित र जनताको अपेक्षालाई कस्तो तरिकाले सम्बोधन गर्छ भन्ने विषयमा सम्पूर्ण देशको ध्यान रहने छ ।
अन्ततः, लुम्बिनी प्रदेशको मत परिणामले स्पष्ट देखाएको छ कि नेपाली मतदाताले निराशाजनक परम्परागत राजनीतिक अभ्यासको सट्टा नयाँ विचार, नवप्रवर्तन र ठोस विकास योजनामा विश्वास राख्ने नयाँ दललाई प्राथमिकता दिएका छन् ।
