काठमाडौँ — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनअन्तर्गतका सबै निकायलाई ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ (एआई) शब्दको सट्टा ‘सुपरइन्टेलिजेन्स’ (एसआई) प्रयोग गर्न निर्देशन दिएका छन्। यही क्रममा ट्रम्पले सिलिकन भ्यालीका प्रमुख प्रविधि कम्पनीका कार्यकारीसँग एआईको सुरक्षा र निगरानीसम्बन्धी संयुक्त प्रतिबद्धतामा हस्ताक्षर गरेका छन्।
मंगलबार ह्वाइट हाउसमा आयोजित दिवाभोज तथा बैठकपछि ट्रम्पले ‘ज्वाइन्ट कमिटमेन्ट अन फ्रन्टियर रेस्पोन्सिबिलिटीज’ नामक दस्ताबेजलाई ‘नैतिक रूपमा बाध्यकारी’ सम्झौताका रूपमा व्याख्या गरे। उनले उक्त प्रतिबद्धतालाई संविधानसँग तुलना गर्दै एआईको विकास र प्रयोगलाई सुरक्षित बनाउन यसले आधार तयार गर्ने दाबी गरे।
ट्रम्पले एआईको विकास र नियमनसम्बन्धी प्रक्रियाको निगरानी गर्न छुट्टै समिति गठन गर्नेबारे पनि विचार गरिरहेको बताएका छन्। प्रविधि कम्पनीहरूले उच्च स्तरको स्वनियमन गरिरहेको र नियमनका विषयमा उनीहरू स्पष्ट रहेको उनको भनाइ थियो।
रोयटर्सका अनुसार, ह्वाइट हाउसको बैठकमा एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी डारियो अमोडेई, ओपनएआईका ग्रेग ब्रोकम्यान, अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोस, एक्स एआईका संस्थापक इलन मस्क, एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी जेन्सेन हुआङ, गुगलका प्रमुख कार्यकारी सुन्दर पिचाई, मेटाका प्रमुख कार्यकारी मार्क जकरबर्ग तथा माइक्रोसफ्टका प्रमुख कार्यकारी सत्य नाडेला सहभागी थिए।
ट्रम्पले सोही दिन आयोजित अर्को कार्यक्रममा एआईलगायत नयाँ प्रविधिको विकासलाई सरकारले अवरोध नगर्ने बताएका थिए। उनले प्रविधिको तीव्र विकासलाई औद्योगिक क्रान्तिभन्दा पनि ठूलो परिवर्तनका रूपमा प्रस्तुत गर्दै अमेरिकी सरकारले यस्तो विकासलाई रोक्ने नीति नलिने स्पष्ट पारे।
ट्रम्प प्रशासनले एआईसम्बन्धी शब्दावली नै परिवर्तन गर्ने निर्णयलाई प्रविधिको विकासप्रतिको आफ्नो दृष्टिकोणसँग जोडेको छ। प्रशासनिक निकायमा प्रयोग हुने भाषादेखि एआईको सुरक्षा, विकास र नियमनसम्मका विषयमा नयाँ व्यवस्था अघि बढाइरहेको ह्वाइट हाउसको गतिविधिले देखाएको छ।
प्रविधि कम्पनीका प्रमुखसँग भएको संयुक्त प्रतिबद्धताले अत्याधुनिक एआई प्रणालीको विकासमा सुरक्षा र जिम्मेवारीका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रयासलाई संकेत गरेको छ। यद्यपि दस्ताबेजलाई ट्रम्पले ‘नैतिक रूपमा बाध्यकारी’ भने पनि यसको कार्यान्वयन र निगरानीका लागि प्रस्तावित संयन्त्र कसरी अघि बढ्छ भन्ने विषय आगामी प्रक्रियामा निर्भर हुनेछ।
कञ्चनपुर — महाकाली नदीमाथि निर्माण गरिएको दोधारा चाँदनी–भीमदत्त जोड्ने ऐतिहासिक झोलुंगे पुलको बीच भाग भत्किएर नदीमा खसेपछि आवागमन पूर्णरूपमा बन्द भएको छ। पुलको बीच भागमा रहेको एउटा टावर (पिलर) भत्किएपछि त्यससँग जोडिएको पुलको ठूलो हिस्सा नदीमा बगेको हो।
कञ्चनपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन कोइरालाका अनुसार पुलमा रहेका आठ वटा टावरमध्ये बीच भागको एउटा टावर भत्किएपछि पुलको एक खण्ड नदीमा खसेको हो। भीमदत्त नगरपालिका–१३ तर्फबाट छैटौँ र दोधारा चाँदनीतर्फबाट तेस्रो नम्बरको भागमा क्षति पुगेको उनले बताए।
‘झोलुंगे पुलमा आठ वटा टावर थिए। तीमध्ये एउटा टावर भत्किँदा बीचको पुलको भाग पनि नदीमा बगेको छ,’ प्रजिअ कोइरालाले भने।
पुलबाट दैनिक मोटरसाइकल तथा पैदल यात्रु आवतजावत गर्ने गरेका थिए। पुल भत्किएपछि महाकाली नदीपारिको दोधारा चाँदनी क्षेत्रबाट महेन्द्रनगर आउजाउ गर्न स्थानीयलाई थप दूरी पार गर्नुपर्ने भएको छ। अब यात्रुहरूले पुलको करिब दुई किलोमिटर माथि रहेको पक्की पुल प्रयोग गर्नुपर्ने भएको छ।
स्थानीयका अनुसार बुधबार बिहान करिब ४ देखि ५ बजेतिर पुलबाट आवतजावत गर्ने क्रममा केही व्यक्तिले पुलको एक भाग अस्वाभाविक रूपमा माथि उठेको देखेका थिए। त्यसबारे प्रहरीलाई समेत जानकारी गराइएको थियो। तर, बिहान करिब ८ बजेतिर माथि उठेको उक्त भाग नदीमा खसेको स्थानीयले बताएका छन्।
महाकाली नदीमा अहिले करिब ६५ हजार क्युसेक पानीको बहाव रहेको प्रजिअ कोइरालाले बताए। नदीमा पानीको बहाव उच्च रहेकै अवस्थामा पुलको टावर भत्किएपछि थप क्षतिको जोखिमलाई समेत ध्यानमा राखेर आवागमन बन्द गरिएको छ।
पुल भत्किएपछि क्षतिको अवस्था अध्ययन गर्न प्रमुख जिल्ला अधिकारी कोइरालासहितको टोली घटनास्थल पुगेको छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको यातायात पूर्वाधार निर्देशनालयबाट प्राविधिक टोलीसमेत बोलाइएको उनले बताए।
प्राविधिक टोलीले पुलको स्थलगत निरीक्षण तथा संरचनाको अवस्था अध्ययन गरेपछि क्षतिको यकिन विवरण र पुल मर्मत गर्न लाग्ने समयबारे जानकारी हुने प्रजिअ कोइरालाले बताए।
२०६१ सालमा निर्माण भएको यो झोलुंगे पुल निर्माणका बेला देशकै सबैभन्दा लामो झोलुंगे पुलका रूपमा परिचित थियो। पुलले महाकाली नदीपारिको बस्तीलाई महेन्द्रनगरसँग छोटो र सहज रूपमा जोड्दै आएको थियो।
स्थानीय आवागमनसँगै पुल पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्रसमेत बनेको थियो। विभिन्न स्थानबाट पुल अवलोकन गर्न पर्यटक आउने गरेको प्रजिअ कोइरालाले बताए। पुलको बीच भाग नै नदीमा खसेपछि स्थानीयको दैनिक आवागमनसँगै पर्यटकीय गतिविधिमा समेत असर परेको छ।
