राप्ती सोनारी, बाँके । राप्ती सोनारी गाउँपालिका वडा नं. १ कुसुम क्षेत्रमा पुरातत्व विभागको टोलीले गरेको प्रारम्भिक खोज तथा अनुसन्धानका क्रममा विशेष प्रकारका ढुङ्गाका नमुना फेला परेका छन् । सामान्य चट्टानभन्दा फरक बनावटका देखिएका यी ढुङ्गाहरूलाई सम्भावित पुरातात्विक महत्वका रूपमा हेरिएको छ ।
स्थानीय तह र पुरातत्व विभागको समन्वयमा गरिएको अनुगमनका क्रममा भेटिएका ढुङ्गाहरूमा केही अनौठा आकृति र सतही संरचना देखिएको बताइएको छ । प्रारम्भिक अवलोकनअनुसार ती ढुङ्गाहरू प्राकृतिक प्रक्रियाबाट बनेका सामान्य चट्टानभन्दा फरक देखिने भएकाले यसको ऐतिहासिक वा सांस्कृतिक महत्व हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।
ढुङ्गामा देखिएका केही चिन्हजस्ता संरचनाले मानव प्रयोग वा प्राचीन सभ्यतासँग सम्बन्धित गतिविधिको संकेत हुनसक्ने विषयमा पनि प्रारम्भिक चर्चा सुरु भएको छ । यद्यपि, यसबारे ठोस निष्कर्षमा पुग्न वैज्ञानिक परीक्षण, प्रयोगशाला विश्लेषण र विस्तृत अध्ययन आवश्यक रहेको पुरातत्व सम्बन्धित प्राविधिकहरूले बताएका छन् ।
फेला परेका ढुङ्गाका नमुनाहरू गाउँपालिका अध्यक्षलाई समेत प्रस्तुत गरिएको छ । त्यस क्रममा स्थानीय तहले यस विषयलाई गम्भीरतापूर्वक लिँदै आवश्यक संरक्षण र अध्ययनका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।
गाउँपालिका अध्यक्षले यस्ता सम्भावित ऐतिहासिक महत्वका वस्तुहरू स्थानीय पहिचान र इतिहाससँग जोडिन सक्ने भएकाले संरक्षणमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताउँदै पुरातत्व विभागसँग सहकार्य गरी थप अनुसन्धान अघि बढाइने जानकारी दिएका छन् । साथै, आवश्यक प्राविधिक अध्ययनका लागि संघीय तथा प्रदेशस्तरका निकायसँग पनि समन्वय गरिने बताइएको छ ।
कुसुम क्षेत्र आसपास भेटिएको यी ढुङ्गाहरूले राप्ती सोनारी क्षेत्रको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिबारे नयाँ बहस सुरु गरेको स्थानीयवासीले बताएका छन् । केही स्थानीयले यसलाई पुरानो मानव बस्ती वा सभ्यताको अवशेष हुनसक्ने अनुमानसमेत गरेका छन् भने विशेषज्ञहरूले भने प्रारम्भिक अनुमानभन्दा बढी निष्कर्ष निकाल्न वैज्ञानिक परीक्षण अनिवार्य हुने बताएका छन् ।
पुरातात्विक महत्व पुष्टि भएमा यो खोज राप्ती सोनारी क्षेत्रको इतिहास अध्ययनका लागि महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । अहिले भने भेटिएका ढुङ्गाहरू सुरक्षित राखी थप अनुसन्धानका लागि प्रक्रिया अघि बढाइएको छ ।
