बाँके जिल्लालाई एउटा जिल्ला भनेर बुझ्नु यसको वास्तविक सम्भावनालाई कमजोर आँक्नु हो । भौगोलिक, आर्थिक र रणनीतिक हिसाबले बाँके पश्चिम नेपालको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण केन्द्रमध्ये एक हो । विशेषगरी नेपालगन्जले कर्णाली, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशलाई जोड्ने आर्थिक तथा सेवा केन्द्रका रूपमा भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ ।
भारतसँग जोडिएको जमुनाहा नाकाका कारण बाँके लामो समयदेखि व्यापारिक गतिविधिको मुख्य केन्द्र बनेको छ । दैनिक उपभोग्य सामग्रीदेखि औद्योगिक वस्तुसम्मको आयात–निर्यात यही नाकाबाट हुने गरेको छ । खुला सीमाका कारण व्यापारिक सम्भावना अझ व्यापक छ । तर नीति तथा कार्यक्रममा सीमा व्यापारलाई व्यवस्थित र आधुनिक बनाउने स्पष्ट दृष्टिकोण भने देखिँदैन । स्वास्थ्य सेवाको दृष्टिले पनि बाँकेको भूमिका अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ । भेरी अस्पतालसहित यहाँका स्वास्थ्य संस्थामा कर्णाली र सुदूरपश्चिमका हजारौँ बिरामी उपचारका लागि आउने गर्छन् । नेपालगन्ज पश्चिम नेपालको प्रमुख मेडिकल हबका रूपमा स्थापित भइसकेको छ ।
कृषि उत्पादन र बजार व्यवस्थापनका हिसाबले पनि बाँकेको भूमिका कमजोर छैन । तरकारी, खाद्यान्न, माछापालन तथा पशुपालनका क्षेत्रमा बाँके सम्भावनायुक्त जिल्ला हो । साथै पूर्व–पश्चिम राजमार्ग, हुलाकी सडक, विमानस्थल र सीमा नाकाका कारण यो जिल्ला अन्तरप्रदेशीय यातायातको केन्द्र पनि बनेको छ । पर्यटन ट्रान्जिट र औद्योगिक विकासको सम्भावना उत्तिकै बलियो भए पनि प्रदेश सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा बाँकेलाई रणनीतिक विकास केन्द्रका रूपमा पर्याप्त प्राथमिकता दिइएको देखिँदैन । जबकि सही योजना र लगानी हुन सके बाँके लुम्बिनी प्रदेशकै ‘ग्रोथ इन्जिन’ बन्न सक्ने क्षमता राख्छ ।
