नेपालगन्ज, फागुन १८ शनिबार खजुरामा नेकपा एमाले र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवार तथा समर्थकबीच भएको चुनावी र्याली एकापसमा जम्काभेट हुनु निर्वाचनको सुरक्षामा सतर्कता आवश्यक भएको संकेत हो । घटनास्थलमा सामान्य गालीगलौजपछि ठूलो हिंसात्मक अवस्था उत्पन्न हुन नपाए पनि, केही युवाले उग्र प्रतिक्रिया देखाएका थिए । आश्चर्यजनक कुरा, ती युवालाई आफ्नै दलका समर्थकले संयमित बनाए, जसले अप्रिय घटना टार्न मद्दत पुर्यायो ।
विश्लेषकहरू भन्छन् कि यस्तो जोखिम निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा बारम्बार देखा पर्न सक्छ । र्यालीको समय र रुट एउटै हुँदा जथाभावी भिडन्तको सम्भावना रहन्छ । खजुरा, नेपालगन्ज, कोहलपुर जस्ता सहर केन्द्रित क्षेत्रमा उम्मेदवारहरू आफ्नो प्रचारलाई तीव्र बनाइरहेका छन् । ग्रामीण बस्ती र बजार क्षेत्रको प्रचारपछि उनीहरू सहरमा दैनिक र्याली निकालेर मतदातामा प्रभाव पार्ने प्रयास गरिरहेका छन् ।
तर, यस्ता गतिविधिले सुरक्षा चुनौती बढाइरहेको छ । र्याली निकाल्ने समय, रुट, र स्थलको व्यवस्थित योजना नभएको अवस्थामा अप्रत्याशित झगडा वा दुर्घटना हुनसक्छ । सुरक्षा निकायका अनुसार, गाडी, जिपकार, मोटरसाइकललगायत सवारी साधनमा एकतर्फि सडक अवरुद्ध गर्ने तरिकाले र्याली सञ्चालन गर्दा जनसाधारणको आवतजावतमा पनि बाधा आउँछ । यसले सडकमा आवतजावतमा समस्या सिर्जना गर्नुका साथै आकस्मिक दुर्घटनाको जोखिम बढाउँछ ।
राजनीतिक दृष्टिले पनि यस्तो घटनाले मतदातामा डर र असुरक्षा महसुस गराउन सक्छ । त्यसैले निर्वाचन अघि नै दलहरूले आआफ्ना समर्थकलाई संयमित र जिम्मेवार बन्न प्रेरित गर्नु आवश्यक देखिन्छ । राजनीतिक दलका नेता र स्थानीय प्रशासनले मिलेर र्यालीका लागि स्पष्ट समय तालिका, मार्ग र सुरक्षा व्यवस्थापनको योजना बनाउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।
सुरक्षा चुनौतीको एक पक्ष भनेको भीड व्यवस्थापन हो । र्यालीमा सहभागी व्यक्तिहरूको संख्या र स्थान नियन्त्रित नभएमा सानो विवादले ठूलो झगडामा परिणत हुन सक्छ । यही कारणले निर्वाचन आयोग र प्रहरी प्रशासनले सहर र बजार क्षेत्रमा र्याली सञ्चालनको निगरानी तीव्र बनाउने तयारी गरेका छन् । विश्लेषकहरूको विचारमा, राजनीतिक दलहरू आफ्नो प्रचारलाई सक्रिय राख्न चाहन्छन्, तर यसलाई व्यवस्थित र शान्तिपूर्ण बनाउनु जरुरी छ । मतदाता केन्द्रित निर्वाचन वातावरण बनाउन दलहरूले आआफ्ना कार्यतालिका र र्यालीको रुट सार्वजनिक गरि सवारी र पैदल मार्गमा आवतजावत सुनिश्चित गर्नु पर्छ ।
अन्ततः, बाँकेमा चुनावी माहोल तताउने काम उम्मेदवारहरूको कर्तव्य हो भने सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु प्रशासनको जिम्मेवारी हो । दुवै पक्षले संयम र योजना अपनाएमा मात्र मतदान शान्त, निष्पक्ष र भयरहित बन्न सक्छ । चुनाव नजिकिँदै गर्दा राजनीतिक दल, प्रहरी प्रशासन, र स्थानीय समुदायले सहकार्य गरेमा, र्यालीले जनमतमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अवसर सिर्जना गर्न सक्छ, तर अनियन्त्रित र्यालीले अप्रत्याशित जोखिम निम्त्याउन सक्छ ।
यसैले, निर्वाचनको समय सहर केन्द्रित प्रचार गतिविधि निरन्तर भए पनि संयम, सुरक्षा र व्यवस्थित योजना पालना गर्नु अत्यावश्यक छ । राजनीतिक प्रतिस्पर्धा रहिरहला, तर जनता र मतदान प्रक्रिया सुरक्षित रहनु सबैभन्दा प्राथमिक लक्ष्य हुनुपर्छ ।
