कोहलपुर, पुस २४ नेपालगन्ज–रुपईडिहा नाकामा भारतले उच्च प्रविधिको फेस डिटेक्सन क्यामेरा जडान गर्दै सीमा सुरक्षा व्यवस्थालाई थप कडा बनाएको छ । भारत–नेपाल सीमाको निगरानी प्रणालीलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले भारतको सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) ले उक्त क्यामेरा प्रणाली सञ्चालनमा ल्याएको हो ।एसएसबीका अनुसार भारत र नेपालबाहेक तेस्रो देशका नागरिकहरू अवैधरूपमा भारत प्रवेश गर्न नपाउन् भन्ने लक्ष्यसहित यो प्रणाली लागू गरिएको छ । खुला सीमा भएका कारण विगतदेखि नै अवैध आवतजावत, तस्करी, अपराध र शंकास्पद गतिविधिको जोखिम रहँदै आएको भन्दै त्यसलाई नियन्त्रण गर्न अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग आवश्यक ठहर गरिएको एसएसबीले जनाएको छ ।
यसअघि नेपालगन्ज–रुपईडिहा नाकाबाट आवतजावत गर्ने भारत र नेपालका नागरिकले अनिवार्यरूपमा परिचयपत्र देखाउनुपर्ने व्यवस्था थियो । अब भने परिचय पत्रको जाँचसँगै सीमामा जडान गरिएका फेस डिटेक्सन क्यामेराबाट यात्रुहरूको अनुहारको डिजिटल रेकर्ड पनि संकलन गरिनेछ । यस प्रणालीले सीमाबाट प्रवेश गर्ने तथा बाहिरिने व्यक्तिहरूको पहिचान अझ प्रभावकारीरूपमा गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।
एसएसबीका अधिकारीहरूका अनुसार क्यामेरामा संकलित अनुहारको विवरण डिजिटल डाटाबेसमा सुरक्षित गरिनेछ, जसले आवश्यक परेमा शंकास्पद व्यक्तिको पहिचान, निगरानी तथा अनुसन्धानमा सहयोग पुर्याउनेछ । विशेषगरी तेस्रो देशका नागरिक, आपराधिक गतिविधिमा संलग्न व्यक्ति तथा सीमा अपराधसँग जोडिएका घटनाको नियन्त्रणमा यो प्रणाली उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
फेस डिटेक्सन प्रविधिले सीमामा हुने अवैध घुसपैठ, मानव तस्करी, लागुऔषध ओसारपसार तथा अन्य आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणमा मद्दत पुर्याउने एसएसबीको दाबी छ । साथै, सीमामा हुने गतिविधिको वास्तविक समयमै निगरानी गर्न सकिने भएकाले सुरक्षाकर्मीको कार्यक्षमता पनि बढ्ने बताइएको छ ।
नयाँ प्रविधि प्रयोगसँगै भारत–नेपाल सीमामा सुरक्षा संयन्त्र थप व्यवस्थित, आधुनिक र प्रविधिमैत्री बन्ने अपेक्षा गरिएको छ । एसएसबीले खुला सीमालाई पूर्णरूपमा बन्द नगरी सुरक्षा व्यवस्थालाई सुदृढ बनाउने नीति अनुरूप यस्तो प्रविधि विस्तार गरिएको स्पष्ट पारेको छ । भारत–नेपालबीच ऐतिहासिक रूपमा खुला सीमा रहेकाले दुवै देशका नागरिकको आवतजावत सहज रहँदै आएको छ । तर, पछिल्लो समय सीमा अपराध, अवैध प्रवेश र सुरक्षा चुनौती बढ्दै गएकाले प्रविधिको प्रयोग अपरिहार्य बन्दै गएको सुरक्षा विज्ञहरूको भनाइ छ । नेपालगन्ज–रुपईडिहा नाकामा जडान गरिएको फेस डिटेक्सन क्यामेरा प्रणालीलाई भारत–नेपाल सीमा सुरक्षामा एउटा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ ।
