चाँदनी सेवा केन्द्रबाट मात्रै ८६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम अपचलन भएको प्रारम्भिक विवरण छ । स्थानीय बचतकर्ता, साना व्यवसायी तथा कृषकले जम्मा गरेको रकम फिर्ता हुन नसकेको अवस्थामा सहकारीको कार्यालयमा रहेका भौतिक सामग्रीसमेत चोरी तथा नष्ट भएको पाइएको हो । सहकारी समस्याग्रस्त भएपछि दुई वर्षदेखि सेवा केन्द्र बन्द थियो । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २०८० मा यहाँ ताला लगाएको थियो । बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्ने प्रक्रियाका लागि सहकारीको सम्पत्ति र दायित्व पहिचान गर्न टोली स्थलगत अनुगमनमा पुगेको थियो ।
कोहलपुर, असोज २ बैजनाथ गाउँपालिका चाँदनीस्थित शिव शिखर बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था लिमिटेडको सेवा केन्द्रको सम्पत्ति मूल्यांकन गर्न पुगेको सरकारी टोली कार्यालयको अवस्था देखेर रित्तो हात फर्किएको छ । मूल्यांकनका लागि आवश्यक भौतिक सामग्री नै कार्यालयमा नभेटिएपछि टोलीले सम्पत्तिको यथार्थ मूल्यांकन गर्न सकेन ।
भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयअन्तर्गतको समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिको टोलीले बिहीबार सेवा केन्द्रको स्थलगत निरीक्षण गरेको थियो । इलाका प्रशासन कार्यालयमा भएको सर्वपक्षीय बैठकको निर्णयअनुसार समितिका पदाधिकारी, जनप्रतिनिधि, प्रहरी र स्थानीयको रोहबरमा बन्द कार्यालयको ताला खोलेर अनुगमन गरिएको थियो । अनुगमनका क्रममा कार्यालयको संरचना क्षतविक्षत अवस्थामा भेटिएको थियो । कार्यालयभित्र रहेका टेबल, कुर्सी, सोफा, फर्निचर, एसी, बल्बलगायतका सामग्री गायब थिए । ढोका तथा झ्यालका सिसा फुटाइएका थिए भने विद्युतीय वाइरिङ र स्विच बोर्डसमेत उखेलेर लगिएको अवस्थामा भेटिएको थियो ।
कार्यालयमा रहेका वित्तीय तथा प्रशासनिक कागजातसमेत भुइँमा यत्रतत्र छरिएका र कतिपय च्यातिएको अवस्थामा भेटिएका छन् । लामो समयदेखि कार्यालय बन्द रहेकाले सुरक्षा र रेखदेखको अभावमा तोडफोड तथा चोरी भएको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिका सदस्य छत्र रिमालले कार्यालयमा एउटा ठूलो जेनेरेटरबाहेक मूल्यांकन गर्न मिल्ने अन्य सामग्री नभेटिएको बताए । ‘हामी संस्थाको सम्पत्तिको अवस्था बुझेर बजार मूल्य निर्धारण गर्न आएका थियौँ । तर यहाँ जेनेरेटरबाहेक अरू कुनै सामान भेटिएन,’ उनले भने, ‘के हेरेर मूल्यांकन गर्ने ? मूल्यांकन गर्नलाई यहाँ केही पनि बाँकी छैन ।’
समितिका अनुसार चाँदनी सेवा केन्द्रबाट मात्रै ८६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम अपचलन भएको प्रारम्भिक विवरण छ । स्थानीय बचतकर्ता, साना व्यवसायी तथा कृषकले जम्मा गरेको रकम फिर्ता हुन नसकेको अवस्थामा सहकारीको कार्यालयमा रहेका भौतिक सामग्रीसमेत चोरी तथा नष्ट भएको पाइएको हो । सहकारी समस्याग्रस्त भएपछि दुई वर्षदेखि सेवा केन्द्र बन्द थियो । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २०८० मा यहाँ ताला लगाएको थियो । बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्ने प्रक्रियाका लागि सहकारीको सम्पत्ति र दायित्व पहिचान गर्न टोली स्थलगत अनुगमनमा पुगेको थियो । तर सम्पत्ति संरक्षण हुन नसकेको देखिएपछि बचतकर्ताको रकम फिर्ता प्रक्रियामा थप चुनौती देखिएको छ ।
कार्यालयका महŒवपूर्ण कागजातसमेत अस्तव्यस्त तथा क्षतिग्रस्त अवस्थामा भेटिएपछि बचतकर्ताको मागदाबी प्रमाणीकरणमा समेत समस्या हुने देखिएको छ । समितिले उपलब्ध कागजात, अनलाइन प्रणालीमा रहेका विवरण तथा अन्य स्रोतबाट तथ्यांक संकलन गरी मागदाबी प्रमाणीकरण गर्ने जनाएको छ । तोडफोड र चोरीमा संलग्न व्यक्तिको पहिचान गरी कानुनी कारबाहीका लागि स्थानीय प्रहरी प्रशासनसँग समन्वय गरिने समितिले जनाएको छ । स्थानीय बचतकर्ताले भने लामो समयसम्म कार्यालय असुरक्षित छाडिँदा आफ्नो रकमसँगै सहकारीको सम्पत्तिसमेत असुरक्षित बनेको भन्दै घटनाको छानबिन र दोषीमाथि कारबाहीको माग गरेका छन् । चाँदनी सेवा केन्द्रको अवस्थाले समस्याग्रस्त सहकारीको सम्पत्ति संरक्षणमा भएको कमजोरीसमेत उजागर गरेको छ । बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्ने प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला मूल्यांकन गर्नुपर्ने सम्पत्ति नै गायब भएपछि सरकारी टोलीसमेत खाली हात फर्किनुपर्ने अवस्था आएको हो ।
