दाङ, जेठ ४ दाङको दङ्गीशरण गाउँपालिका–१ रामपुरमा यतिबेला हरियो बोटबीच फक्रिएका गोलाभरि तरबुजाले नयाँ आशा बोकेको छ । बबई नदी किनारको उर्बर जमिनमा पाँच युवाले सामूहिक रूपमा थालेको तरबुजा खेती अहिले गाउँकै उदाहरणीय काम बनेको छ । वैदेशिक रोजगारी र बेरोजगारीको चर्चा भइरहेका बेला उनीहरूले गाउँमै पसिना बगाएर आत्मनिर्भर बन्न सकिने सन्देश दिएका छन् ।
रामपुरका कृष्ण चौधरीसहित पाँच युवाले केही वर्षअघिसम्म भविष्यको खोजीमा विभिन्न योजना बनाएका थिए । कसैले विदेश जाने सोच बनाएका थिए भने कसैले शहरतिर रोजगारी खोज्ने तयारी । तर अन्ततः उनीहरूले आफ्नै गाउँको माटोलाई रोजे । अहिले उनीहरूको यही निर्णय सफलताको बाटो बन्दै गएको छ । ‘स्वदेशमै केही गर्न सकिन्छ भन्ने सोचले हामीले सामूहिक खेती सुरु गरेका हौँ,’ कृष्ण चौधरीले भने, ‘अरूको देशमा श्रम बेच्नुभन्दा आफ्नै गाउँमा केही उत्पादन गरेर आत्मनिर्भर बन्ने लक्ष्य हो ।’
उनीहरूले बबई नदी किनारको करिब १२ कट्ठा जमिनमा तरबुजा खेती गरेका छन् । नदी आसपासको बलौटे र उर्बर जमिन तरबुजाका लागि उपयुक्त भएपछि उत्पादन पनि राम्रो भएको छ । खेतभरि फैलिएका लहराबीच उम्रिएका ठूला–ठूला तरबुजाले अहिले जो कोहीको ध्यान तानिरहेको छ । यस वर्ष उनीहरूले आहाना, पूजा, सरस्वती, दिव्या र स्विटहनी जातका तरबुजा रोपेका छन् । फरक–फरक जातका तरबुजाले उत्पादन मात्र होइन, बजारको माग पनि बढाएको उनीहरूको अनुभव छ । अहिले आहाना जातको तरबुजा प्रतिकिलो ८० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ भने स्विटहनी, सरस्वती, पूजा र दिव्या जातका तरबुजा प्रतिकिलो ५० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ ।
तरबुजाको स्वाद मिठो र ताजा भएकाले गाउँमै राम्रो माग रहेको किसानहरूको भनाइ छ । स्थानीय उपभोक्ता खेतमै पुगेर तरबुजा किन्ने गरेका छन् । दैनिक सयदेखि डेढ सय किलोसम्म बिक्री भइरहेको उनीहरूले बताए । उत्पादनले राम्रो आम्दानी दिन थालेपछि युवाहरू उत्साहित बनेका छन् । सामूहिक खेतीका कारण काम गर्न पनि सहज भएको उनीहरूको अनुभव छ । खेत तयार पार्ने, बीउ रोप्ने, सिँचाइ गर्ने, मल हाल्ने र बजार व्यवस्थापनसम्म सबै काम मिलेर गर्ने भएकाले लागत कम र मेहनत बाँडिएको कृष्णले बताए ।
‘एक्लै खेती गर्दा धेरै चुनौती हुन्छन्,’ उनले भने, ‘तर समूहमा काम गर्दा आत्मविश्वास पनि बढ्ने रहेछ र काम पनि सजिलो हुँदो रहेछ ।’ खेतीबाट आम्दानी हुन थालेपछि गाउँका अन्य युवामा पनि उत्साह बढेको छ । कतिपय युवा उनीहरूको खेत अवलोकन गर्न पुग्ने गरेका छन् ।
स्थानीयले पनि युवाहरूको प्रयासको प्रशंसा गरेका छन् । तरबुजाको याम सकिएपछि भने उनीहरू खेत बाँझो राख्ने पक्षमा छैनन् । अब बदामसँगै अन्य सागसब्जी खेती गर्ने योजना बनाएका छन् । मौसमअनुसार फरक–फरक खेती गरेर वर्षभर आम्दानी लिने लक्ष्य उनीहरूको छ । गाउँमा अवसर छैन भनेर निराश हुने धेरै युवाका लागि रामपुरका यी पाँच युवक प्रेरणाका पात्र बनेका छन् । बबई नदी किनारको खेतमा उम्रिएका तरबुजाले केवल मिठास मात्र दिएको छैन, गाउँमै सम्भावना खोज्ने आँट पनि दिएको छ ।
