नेपालगन्ज, फागुन ११ भेरी अस्पतालमा रेबिजविरुद्धको ‘एन्टी–रेबिज भ्याक्सिन’ अभावका कारण निःशुल्क खोप सेवा पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ । अस्पतालमा उपलब्ध खोप सकिएपछि दैनिक रूपमा कुकुर तथा अन्य जनावरको टोकाइपछि उपचारका लागि आउने सेवाग्राहीहरू प्रभावित भएका छन् ।प्रदेश सरकारमार्फत खोप आपूर्ति हुने व्यवस्था भए पनि आवश्यकता अनुसार पर्याप्त डोज समयमै नआउँदा समस्या उत्पन्न भएको स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताएका छन् । अस्पतालका अधिकारीका अनुसार दैनिक १५ देखि २० जनालाई खोप आवश्यक पर्छ, तर हालको खोप अभावले सामान्य जनतालाई ठूलो चुनौती बनेको छ ।
रेबिज एक भाइरल संक्रमण हो, जुन संक्रमित जनावरको टोकाइपछि मानिसमा सर्छ । स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार समयमै खोप नलगाएमा रोग लागेपछि उपचारको सम्भावना न्यून हुन्छ, त्यसैले रोकथाम नै मुख्य उपाय हो । जनावरको टोकाइपछि तुरुन्तै घाउ सफा गरी निर्धारित समयमा पूर्ण मात्रा खोप लगाउन आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको छ ।
अस्पताल प्रशासनले स्पष्ट पारेको छ कि केन्द्र र प्रदेश सरकारबाट खोप प्राप्त नभएसम्म निःशुल्क सेवा सञ्चालन गर्न असम्भव छ । खोप अभाव लम्बिएमा बाँके जिल्लामा स्वास्थ्य संकट गहिरिन सक्ने स्थानीयहरूको चिन्ता बढेको छ । विशेषगरी गर्मीयाम नजिकिँदै गर्दा आवारा कुकुरको सक्रियता बढ्ने भएकाले जोखिम अझ बढी हुने अनुमान गरिएको छ ।
सेवाग्राहीहरूले निःशुल्क खोप नपाएपछि निजी मेडिकलमा महँगो मूल्यमा खोप किनेर उपचार गर्न बाध्य भएका छन् । आर्थिक अवस्था कमजोर भएका परिवारका लागि यो थप पीडादायी बनेको छ । यसले स्वास्थ्य सेवा पहुँच र जनताको जीवन सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पारेको स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले बताएका छन् ।
स्थानीय सरोकारवालाहरूले रेबिज जस्तो ज्यान जोखिम हुने रोगको रोकथामका लागि आवश्यक खोप पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध गराउन केन्द्र र प्रदेश सरकारसँग तत्काल पहल गर्न आग्रह गरेका छन् । उनीहरूले चेतावनी दिएका छन् कि समयमै आपूर्ति सुनिश्चित नगरे सर्वसाधारणले अनावश्यक आर्थिक भार मात्र नभई ज्यानको जोखिम पनि बेहोर्नुपर्ने अवस्था आउनेछ ।
भेरी अस्पतालका कार्यालय प्रमुख डा. निराजन सुवेदीले भने, ‘खोप प्राप्त नभएसम्म निःशुल्क सेवा सञ्चालन गर्न असम्भव छ । सम्बन्धित निकायको तदारुकताबाट मात्रै सेवा पुनः सुचारु हुने अपेक्षा गरिएको छ ।’ सार्वजनिक स्वास्थ्य सुरक्षा र समयमै रोकथामका लागि खोप आपूर्ति सुनिश्चित हुनु अत्यावश्यक रहेको विशेषज्ञहरूले जोड दिएका छन् । बाँकेमा रेबिजको जोखिम विशेष गरी गर्मीयाममा बढी हुने भएकाले तत्काल खोप उपलब्ध गराउन सम्बन्धित निकायलाई जोडदार आग्रह गरिएको छ ।
यसैबीच, स्वास्थ्यकर्मी र स्थानीय सरोकारवालाहरूले जनतालाई रेबिजको जोखिमबारे सचेत रहन र कुनै जनावरको टोकाइपछि तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा पुग्न सल्लाह दिएका छन् । खोप अभाव लम्बिएको खण्डमा निःशुल्क सेवा पुनः सुचारु नहुँदा स्वास्थ्य संकट गहिरिन सक्ने भएकाले सरकारले तत्काल कदम चाल्नुपर्ने स्थानीयहरूको माग छ ।
