बाँके, जेठ १६ गते भारतको उत्तर प्रदेशस्थित कुशीनगर क्षेत्रमा बन्धक बनाएर राखिएका ४५३ नेपाली नागरिकलाई नेपाल र भारतका सुरक्षा निकायको संयुक्त अपरेसनपछि सकुशल उद्धार गरिएको छ। उद्धारपछि उनीहरूलाई सुनौली नाका हुँदै सुरक्षित रूपमा स्वदेश फर्काइएको प्रहरीले जनाएको छ।
लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय र जिल्ला प्रहरी कार्यालय रूपन्देहीको संयुक्त टोली भारतीय प्रहरीसँगको समन्वयमा गएराति कुशीनगर पुगेपछि विशेष अपरेसन सञ्चालन गरिएको हो। अचानक गरिएको कारबाहीपछि विभिन्न स्थानमा बन्धक बनाइएका नेपाली नागरिकहरूलाई नियन्त्रणमुक्त गरिएको सुरक्षा स्रोतले जनाएको छ।
प्रारम्भिक अनुसन्धान अनुसार विभिन्न आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर ती नेपाली नागरिकलाई भारत पुर्याइएको थियो। राम्रो तलब र सुरक्षित रोजगारीको आश्वासन दिएर सीमापार लगिएको भए पनि पछि उनीहरूलाई कुशीनगर क्षेत्रमा बन्धक बनाएर राखिएको खुलेको छ। उनीहरूको आवागमनमा नियन्त्रण राखिएको, स्वतन्त्र रूपमा बाहिर जान नदिइएको तथा केही अवस्थामा जबरजस्ती काममा लगाइएको आशंका समेत प्रहरीले गरेको छ।
उद्धार गरिएका सबै ४५३ जनालाई प्राथमिक स्वास्थ्य परीक्षणपछि आवश्यक कागजी प्रक्रिया पूरा गरी बसमार्फत नेपाल पठाइएको हो। सीमा पार गरेपछि उनीहरूलाई आ–आफ्नो गन्तव्यतर्फ पठाउने तयारी भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रूपन्देहीले जनाएको छ।
यो अपरेसन लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय र जिल्ला प्रहरी कार्यालय रूपन्देहीको समन्वयमा सम्पन्न भएको हो भने भारतीय सुरक्षा निकायको समेत सक्रिय सहयोग रहेको प्रहरीले जनाएको छ। दुबै देशका सुरक्षा संयन्त्रबीचको सहकार्यले ठूलो संख्यामा रहेका नेपाली नागरिकलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गर्न सहज भएको बताइएको छ।
प्रहरीका अनुसार घटनामा संलग्न रहेको आशंका गरिएको समूह तथा मानव तस्करी सञ्जालबारे विस्तृत अनुसन्धान सुरु गरिएको छ। नेपाली नागरिकलाई भारत पुर्याउने एजेन्ट, दलाल तथा त्यहाँ उनीहरूलाई नियन्त्रणमा राख्ने समूह पहिचान गर्ने कार्य भइरहेको छ।
उद्धारपछि फर्किएका नागरिकहरूले आफूहरूलाई विभिन्न प्रलोभनमा पारेर भारत लगिएको र पछि सम्पर्कविहीन अवस्थामा बन्धक बनाइएको बताएका छन्। केहीले लामो समयसम्म अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा बस्न बाध्य भएको अनुभव सुनाएका छन्। यद्यपि, उनीहरूको विस्तृत बयान संकलन गर्ने कार्य जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
सुरक्षा अधिकारीहरूले सीमापार मानव तस्करी र अवैध रोजगारीको नाममा हुने ठगीका घटना बढ्दो क्रममा रहेको भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। विशेषगरी वैदेशिक रोजगारीका नाममा गरिने प्रलोभनमा नपर्न सर्वसाधारणलाई सचेत गराइएको छ।
हाल उद्धार गरिएका सबै नागरिकको स्वास्थ्य परीक्षण, मनोसामाजिक परामर्श तथा परिचय प्रमाणीकरणको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा परिवारसँग पुनः मिलाउने तयारी पनि भइरहेको सम्बन्धित निकायले जनाएको छ।
यो घटनाले नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा सक्रिय मानव तस्करी र अवैध रोजगारी प्रलोभनको गम्भीर समस्या पुनः उजागर गरेको छ। सुरक्षा निकायहरूले यस्ता गतिविधि रोक्न सीमा निगरानी थप कडा बनाइने बताएका छन्।
