नेपालगन्ज, साउन १७ नेपालगन्जमा शनिबार शान्ति, सामाजिक सद्भाव र आपसी विश्वासको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको सद्भाव र्यालीले सकारात्मक सन्देश दिएको छ । तर, र्यालीको एउटा पक्षले भने गम्भीर प्रश्न उठाएको छ, ‘आम नागरिक कहाँ थिए ?’
र्यालीमा धार्मिक अगुवा, नागरिक समाजका प्रतिनिधि, राजनीतिक दलका नेता, जनप्रतिनिधि तथा विभिन्न संघसंस्थामा आबद्ध व्यक्तिहरूको सहभागिता देखिए पनि समुदायका सामान्य नागरिकको उपस्थिति अत्यन्त न्यून रह्यो । सामाजिक सद्भावको आधार नै समुदायको सक्रिय सहभागिता हो । त्यसैले यस्तो अभियानमा सर्वसाधारणको उल्लेख्य उपस्थिति हुन नसक्नु सामान्य विषय होइन ।
यसले केही स्वाभाविक प्रश्नहरू जन्माएको छ । शान्ति र सद्भावका कार्यक्रमप्रति आम नागरिकको अपनत्व किन देखिएन ? उनीहरूलाई सहभागी गराउने वातावरण, विश्वास र प्रेरणा पर्याप्त बनाउन सकियो कि सकिएन ? अथवा यस्ता कार्यक्रमहरू अझै पनि सीमित समूहमा केन्द्रित भइरहेका छन् ?
शान्ति र सामाजिक सद्भाव प्रशासन वा नेतृत्व तहको पहलले मात्र दिगो बन्दैन । त्यसका लागि समुदाय स्वयम् अभियानको केन्द्रमा हुनुपर्छ । नागरिकको सहभागिता जति व्यापक हुन्छ, सद्भावको सन्देश त्यति नै विश्वसनीय र प्रभावकारी बन्छ । त्यसैले र्यालीको सफलताको मूल्यांकन उपस्थित व्यक्तिको संख्याले मात्र होइन, समाजका सबै तहलाई कति जोड्न सकियो भन्ने आधारमा पनि हुन आवश्यक छ ।
नेपालगन्ज बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक पहिचान बोकेको सहर हो । यस्तो सहरमा सद्भावका कार्यक्रम सबै समुदायको साझा अभियान बन्न सके मात्र त्यसको वास्तविक उद्देश्य पूरा हुन्छ । अन्यथा, समुदायको सीमित सहभागिताले सामाजिक संवेदनशीलताबारे थप आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइरहनेछ । थप दुई प्रश्न, ‘नागरिक सहभागिता नहुनुको अर्थ के ? के नागरिक सहभागिता चाहिँदैन ?’
