बाँके, पुस ११ नेपालगन्जका ६७ वर्षीय मंगले तामाङ अबोट वर्ल्ड म्याराथन मेजर्सको विश्व वरीयतामा सूचीकृत हुने बढी उमेरका एकमात्र नेपाली धावक बनेका छन् । गत मंसिर २२ गते सम्पन्न ११औं धारा नेपालगन्ज म्याराथनको भेट्रान्टर्फ ४२.१९५ किलामिटर दुरी ४ घण्टा ३८ मिनेट ५० सेकेन्डमा पूरा गरेपछि उनको नाम औपचारिक रूपमा विश्व सूचीमा दर्ता भएको हो । संसारका प्रतिष्ठित म्याराथनलाई एउटै प्लेटफर्ममा जोड्दै विश्वभरका धावकको प्रदर्शनको मूल्यांकन गर्ने अबोट वर्ल्ड म्याराथन मेजर्सले उमेर समूहका आधारमा विश्व वरीयताक्रम निर्धारण गर्छ ।
यसअनुसार ६५–६९ वर्ष उमेर समूहमा मंगले तामाङ २६७८ औं स्थानमा परेका छन् । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका–१२ निवासी तामाङको उपलब्धिमा वडाध्यक्ष तरुण बज्राचार्यले खुशी व्यक्त गरेका छन् । उनले भने, ‘६८ वर्षको उमेरमा पनि मंगले दाइले प्राप्त गरेको उपलब्धि वडामात्र होइन, सिंगो सहरकै गर्वको विषय हो । यसले दौड संस्कृतिको विकासमा टेवा पुर्याउँदै नेपालगन्जलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा चिनाउने काम गरेको छ ।’
यसअघि पनि विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय म्याराथनमा नेपाली धावकहरूको उपस्थिति रहेपनि व्यवस्थित रूपमा विश्व वरीयतामा सूचीकृत हुने क्रम पछिल्ला वर्षमा तीव्र भएको देखिन्छ । सिकागो म्याराथनमा ३ घण्टा ३३ मिनेट ०८ सेकेन्ड समय निकाल्दै अशोककुमार चापागाईं ६०–६४ वर्ष समूहमा १७०३ औं स्थानमा परेका छन् । त्यसैगरी नेपालगन्ज म्याराथनमा ३ः४५ः१२ समय निकाल्दै रमेश शाक्य ५५–५९ वर्ष समूहमा ७३३४ औं र अबुधाबी म्याराथनमा ४ः३०ः५० समय निकाल्दै देबकुमार कुँवर १६०८३ औं स्थानमा सूचीकृत छन् ।
५०–५४ वर्ष समूहमा पनि नेपाली धावकको उल्लेख्य उपस्थिति देखिएको छ । यससमूहमा पाण्डव महतो ३ः०६ः४५ समय निकाल्दै २६९८ औं स्थानमा छन् भने उमेश मानन्धर, युवराज खनाल, भरतकुमार श्रेष्ठ, टीबहादुर हमाल र राजेश श्रेष्ठ विभिन्न प्रतिष्ठित म्याराथनमार्फत विश्व सूचीमा परेका छन् । ४५–४९ वर्ष समूहमा सुशील श्रेष्ठ, कुमार अधिकारी, श्याम चालिसे, सुर्य गुरुङ, यलम्बर श्रेष्ठ, सन्देश श्रेष्ठ, प्रेम गिरी लगायतका धावकले विभिन्न सहरका म्याराथनमा प्रतिस्पर्धा गर्दै विश्व वरीयता हासिल गरेका छन् ।
त्यस्तै ४०–४४ वर्ष उमेर समूहमा मुहाइजरबीन मोहम्मद, सन्तोष राई, बलदेव कुँवर, तपेश जोशी, प्रकाश प्रसाई, ललित शाही, माधव बुढाथोकी, विकल गुरुङ, वीरेन्द्र गुरुङ र कृष्णकुमार महर्जन शीर्ष स्थानमा रहेका नेपाली धावक हुन् । क्वालालम्पुर, भ्यालेन्सिया, सिकागो, फिलाडेल्फिया, क्यालिफोर्निया, आबुधाबी र न्युयोर्क सिटी म्याराथनमार्फत उनीहरूले उत्कृष्ट समय निकाल्दै विश्व सूचीमा स्थान सुरक्षित गरेका छन् ।
महिलातर्फ ५०–५४ वर्ष समूहमा पुनम राईले न्यूयोर्क सिटी म्याराथनमा ३ः५४ः३१ समय निकाल्दै विश्व वरीयतामा २८१७ औं स्थान हासिल गरेकी छन् भने इन्दिरा चापागाईं सिकागो म्याराथनमार्फत ८३६४ औं स्थानमा परेकी छन् । ४५–४९ वर्ष समूहमा स्वरूपा खड्काले ३ः११ः०० समय निकाल्दै ३५४ औं स्थान हासिल गरेकी छन् भने सकुन अधिकारीले ५ः२७ः५१ समय निकाल्दै विश्व सूचीमा स्थान सुरक्षित गरेकी छन् ।
यी तथ्यांकले नेपालमा म्याराथन खेलप्रति अभिरुचि तथा मेहनत बढ्दो क्रममै रहेको संकेत गर्छ । अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा निरन्तर पहिचान विस्तार भइरहेका यस्ता उपलब्धिले नेपाली धावकलाई थप प्रेरणा र अवसर दिलाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
