नेपालगन्ज, माघ २२ २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको नतिजा विश्लेषण गर्दा बाँके जिल्लाका तीनै निर्वाचन क्षेत्रमा मुख्य प्रतिस्पर्धा ठूला दलबीचमै सीमित देखिएको छ । धेरै उम्मेदवार चुनावी मैदानमा भए पनि ५०० मतभन्दा कम मत प्राप्त गर्ने साना दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारको संख्या उल्लेख्य छ । यसले बाह्य रूपमा प्रतिस्पर्धा धेरै देखिए पनि व्यवहारमा चुनावी संघर्ष दुई वा तीन प्रमुख उम्मेदवारमै केन्द्रित रहेको स्पष्ट पार्छ ।
बाँके क्षेत्र नम्बर १ मा साना दलका उम्मेदवारहरूको मत परिणाम हेर्दा उनीहरूको जनसमर्थन निकै न्यून देखिएको छ । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपालका राम चरण चौधरीले ३८८ मत प्राप्त गर्दा नेपाल मजदुर किसान पार्टीका नवीनकुमार शाही २५७ मतमा सीमित रहे । नेपालका लागि नेपाली पार्टीका भक्तबहादुर थापा मगरले १४२ मत पाए भने नेपाली कांग्रेस (वीपी) की कुन्ती शर्माले १३४ मत मात्रै ल्याइन् । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी समाजवादीका उब्जङ शाहीले ७८ मत प्राप्त गरे । यी सबै मत परिणामले क्षेत्र नम्बर १ मा साना दलको प्रभाव सीमित रहेको देखाउँछ ।
यस क्षेत्रको मुख्य प्रतिस्पर्धा भने नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) बीच नै रह्यो । एमालेका सूर्यप्रसाद ढकालले २५ हजार २६ मत प्राप्त गरी विजयी भए । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी माओवादी केन्द्रका महेश्वर जंग गहतराज (अथक) ले १९ हजार ६३२ मत प्राप्त गरे । मतान्तर स्पष्ट देखिए पनि प्रतिस्पर्धा ठूला दलमै केन्द्रित रहँदा साना दल निर्णायक भूमिकामा देखिएनन् ।
बाँके क्षेत्र नम्बर २ मा पनि यस्तै अवस्था देखियो । जनमत पार्टीका बाबु खाँले २२३ मत प्राप्त गरे । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालका रमेश शर्मा अर्यालले २०७ मत पाए भने जनसमाजवादी पार्टी नेपालका लिलौ दर्जीले १४१ मत ल्याए । स्वतन्त्र उम्मेदवार समसुल हक राईले १३३ मत प्राप्त गरे । नेपाल मजदुर किसान पार्टीका वखतबहादुर थापाले ७६ मत ल्याउँदा स्वतन्त्र उम्मेदवार बागेश्वर चौलागाई २६ मतमा सीमित भए । राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टीकी बिधा शर्माले २२ मत र अर्का स्वतन्त्र उम्मेदवार राहुल जयसवालले १५ मत मात्र प्राप्त गरे ।
यस क्षेत्रमा मुख्य प्रतिस्पर्धा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी र जनता समाजवादी पार्टी, नेपालबीच भयो । राप्रपाका धवलशमशेर जगंबहादुर राणाले २९ हजार ५७७ मत प्राप्त गर्दै विजयी भए । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी जसपाका मोहम्मद इश्तियाक राईले २३ हजार ५२० मत प्राप्त गरे । यहाँ पनि हजारौँ मतको अन्तर देखिँदा चुनावी प्रतिस्पर्धा मुख्य उम्मेदवारमै सीमित भएको देखिन्छ ।
बाँके क्षेत्र नम्बर ३ मा पनि साना दलका उम्मेदवारको अवस्था कमजोर देखियो । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपालका हफिज पठानले ३३१ मत प्राप्त गरे । नेपाली कांग्रेस (बीपी) का दुर्गा बहादुर घिमिरेले २६३ मत पाए भने नेपाल मजदुर किसान पार्टीका नगेन्द्रबहादुर बुढाक्षेत्रीले १७३ मत मात्रै ल्याए । यी उम्मेदवारको मत परिणामले क्षेत्र नम्बर ३ मा पनि साना दलको प्रभाव न्यून रहेको पुष्टि गर्छ ।
यस क्षेत्रको मुख्य प्रतिस्पर्धा नेपाली कांग्रेस र नेकपा (एमाले) बीच नै रह्यो । नेपाली कांग्रेसका किशोर सिंह राठोरले २९ हजार ९७ मत प्राप्त गर्दै विजयी भए । उनका प्रतिस्पर्धी एमालेका किस्मत कुमार कक्षपतिले २४ हजार ३०५ मत प्राप्त गरे । मतान्तर हजारौँको हुँदा प्रतिस्पर्धा कडा देखिए पनि अन्ततः चुनाव दुई प्रमुख दलमै सीमित रह्यो।
समग्रमा बाँके जिल्लाको २०७९ सालको निर्वाचन परिणामले साना दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारको संगठनात्मक कमजोरी उजागर गरेको छ । ठूलो संख्यामा उम्मेदवार मैदानमा भए पनि अधिकांशले ५०० मत पनि नकटाउनुुले मतदाताको भरोसा ठूला दलमै केन्द्रित रहेको संकेत गर्छ । विश्लेषकहरूका अनुसार बहुदलीय प्रणालीमा धेरै दलको सहभागिता लोकतान्त्रिक अभ्यासका लागि सकारात्मक भए पनि जनसमर्थन बिना उम्मेदवारी मात्रै पर्याप्त नहुने तथ्य बाँकेको नतिजाले देखाएको छ । स्थानीय मुद्दा, संगठन विस्तार र निरन्तर जनसम्पर्कमा ध्यान नदिएसम्म साना दलको उपस्थिति आगामी निर्वाचनमा पनि औपचारिकतामै सीमित हुने संकेत यस निर्वाचनले स्पष्ट रूपमा दिएको छ ।
