बोगोटा, चैत १० गते कोलम्बियाका सशस्त्र बल प्रमुख ह्युगो अलेजान्द्रो लोपेज ब्यारेटोले दुर्घटनामा ६६ जना सैनिकको मृत्यु भएको पुष्टि गर्दै थप चार जना बेपत्ता रहेको जानकारी दिनुभयो। उहाँका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानका आधारमा यो घटना कुनै अवैध सशस्त्र समूहको आक्रमणका कारण भएको देखिँदैन। “यो अत्यन्त दुःखद घटना हो, जसले हाम्रो सेनामा ठूलो क्षति पुर्याएको छ,” उहाँले भन्नुभयो ।
दुर्घटनास्थल पोर्टो लेगुइजामो, पुतुमायो प्रान्तमा पर्दछ, जुन इक्वेडर र पेरुको सीमासँग जोडिएको दुर्गम अमेजन क्षेत्र हो । स्थानीय उपमेयर कार्लोस क्लारोसले मृतकका शव सानो सहरको शव गृहमा राखिएको र सीमित स्वास्थ्य पूर्वाधारका कारण घाइतेलाई प्राथमिक उपचारपछि ठूला शहरतर्फ पठाइएको बताउनुभयो। उहाँले उद्धारमा स्थानीय बासिन्दाले सक्रिय सहयोग गरेको भन्दै आभार व्यक्त गर्नुभयो ।
कोलम्बियाका रक्षामन्त्री पेद्रो सान्चेजले दुर्घटनाग्रस्त विमानले पुतुमायोको अर्को क्षेत्रमा सेना लैजाँदै गरेको जानकारी दिनुभयो। विमानमा ११५ जना सैनिक, ११ जना चालक दलका सदस्य र दुई जना राष्ट्रिय प्रहरी सवार थिए। दुर्घटनापछि ५७ जनालाई जीवितै उद्धार गरिएको बताइएको छ। सार्वजनिक तस्बिर र भिडियोमा दुर्घटनास्थलबाट बाक्लो कालो धुवाँ उठिरहेको देखिन्छ भने सैनिक र स्थानीय बासिन्दा उद्धार तथा आगो निभाउने प्रयासमा जुटेको दृश्य देखिन्छ।
केही घाइतेलाई मोटरसाइकलमार्फत सुरक्षित स्थानतर्फ हतारमा सारिएको थियो। कोलम्बियाको वायु सेनाका कमान्डर कार्लोस फर्नान्डो सिल्भाले विमान दुर्घटनाको कारण अझै स्पष्ट नभएको बताउनुभयो। प्रारम्भिक विवरण अनुसार विमानमा प्राविधिक समस्या आएको र विमानस्थलबाट करिब दुई किलोमिटर टाढा खसेको हो। घाइतेको उद्धारका लागि विशेष विमानमार्फत राजधानी बोगोटा लगायतका अस्पतालमा सारिएको छ।
राष्ट्रपति गुस्ताभो पेट्रोले यस दुर्घटनापछि सैन्य उपकरणको आधुनिकीकरण आवश्यक रहेको पुनः जोड दिनुभयो। उहाँले प्रशासनिक कमजोरी र ढिला सुस्तीका कारण सुधार प्रयास अवरुद्ध भएको उल्लेख गर्दै जिम्मेवार अधिकारीलाई जवाफदेही बनाउनुपर्ने संकेत गर्नुभयो । तर विपक्षीले भने बजेट कटौतीका कारण सैन्य उडान समय घट्दा अनुभवहीन चालक दलको संख्या बढेको र त्यसले जोखिम बढाएको तर्क गरेका छन् ।
उड्डयन तथा सैन्य विश्लेषक एरिक सौमेथका अनुसार दुर्घटनाग्रस्त ‘हकुलुलस सी-१३०’ विमान सन् २०२० मा अमेरिकाले कोलम्बियालाई उपलब्ध गराएको थियो र त्यसपछि यसको विस्तृत मर्मतसम्भार पनि गरिएको थियो। उहाँले उपकरण वा पाट्र्सको कमीका कारण दुर्घटना भएको सम्भावना कम रहेको भन्दै इन्जिन किन उडानपछि छिट्टै असफल भयो भन्नेबारे अनुसन्धानले स्पष्ट पार्नुपर्ने बताउनुभयो ।
रक्षामन्त्री सान्चेजले पनि दुर्घटनास्थल नजिक सक्रिय विद्रोही समूहको संलग्नताको कुनै प्रमाण नभएको बताउनुभयो। उहाँले यस घटनालाई ‘राष्ट्रका लागि गहिरो पीडादायी’ भन्दै पीडित परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्नुभयो ।
यो दुर्घटनाले कोलम्बियाको सुरक्षा संयन्त्र, सैन्य तयारी र पूर्वाधारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। सेना, स्थानीय प्रशासन र नागरिक समुदायले उद्धार र राहतका कार्यमा सक्रिय भूमिका खेलेका छन् । घटना स्थलको दुर्गमता र सीमित पूर्वाधारले उद्धार कार्यमा चुनौती थप गरेको छ ।
कोलम्बियाको सेना र सरकारले घटनाको पूर्ण अनुसन्धान सुरु गरेका छन्। प्रारम्भिक विश्लेषकहरूका अनुसार दुर्घटनामा प्राविधिक दोष, मौसमको प्रभाव वा मानव त्रुटि सबै सम्भावित कारणको समीक्षा हुँदैछ। यस घटनाले देशभरि शोक र संवेदना फैलाएको छ र सैनिक परिवार र राष्ट्रलाई ठूलो क्षति पुर्याएको छ ।
सैन्य विमान दुर्घटनाको पीडा अझ बढ्दो अवस्थामा छ, जसले देशलाई पुनः सैनिक उपकरणको आधुनिकीकरण र सुरक्षा प्रणाली सुधारको आवश्यकताबारे ध्यानाकर्षण गराएको छ। उद्धारमा सहयोग गर्ने स्थानीय बासिन्दाको भूमिका समेत प्रशंसायोग्य देखिएको छ। यस त्रासदीको प्रभावले कोलम्बियाको सुरक्षा नीति र सैन्य पूर्वाधार सुधारतर्फ नयाँ बहस सुरु गराएको छ ।
